{"id":183784,"date":"2023-08-23T00:00:00","date_gmt":"2023-08-22T22:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bcfi.be\/tofacitinib-xeljanz-stand-van-zaken-5-jaar-na-commercialisering-3\/"},"modified":"2023-08-23T00:00:00","modified_gmt":"2023-08-22T22:00:00","slug":"tofacitinib-xeljanz-stand-van-zaken-5-jaar-na-commercialisering-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cbip.be\/fr\/tofacitinib-xeljanz-stand-van-zaken-5-jaar-na-commercialisering-3\/","title":{"rendered":"Tofacitinib (Xeljanz\u00ae): stand van zaken 5 jaar na commercialisering"},"content":{"rendered":"

De JAK-inhibitor tofacitinib (Xeljanz\u00ae)<\/a> werd 5 jaar geleden gecommercialiseerd voor de behandeling van matige tot ernstige actieve reumato\u00efde artritis bij falen of intolerantie van andere behandelingen (zie 9.2. Chronische artritis<\/a> en Folia oktober 2020<\/a>).<\/p>\n

– De indicatie werd uitgebreid naar andere vormen van artritis en colitis ulcerosa.
– Ernstige ongewenste effecten<\/b> (zie \u201clees meer\u201d) hebben geleid tot beperkingen rond het\u00a0voorschrijven van JAK-\u00a0inhibitoren.
–\u00a0Tofacitinib werd ook als siroop goedgekeurd, een meerwaarde bij de pediatrische indicaties.<\/p>\n

Nieuwe indicaties<\/em>
Reumatologische aandoeningen<\/b>
Tofacitinib heeft volgens de SKP als indicatie de behandeling van a<\/b>rthritis psoriatica, spondylitis ankylopoetica en juveniele idiopathische artritis (JIA) <\/b>na falen van eerdere behandelingen. De goedkeuring van tofacitinib voor deze nieuwe indicaties is gebaseerd op placebogecontroleerde studies waarvan de resultaten samengevat zijn in de SKP. Naast de tabletvorm werd tofacitinib als siroop goedgekeurd voor de indicatie JIA.
Colitis ulcerosa<\/b>
Tofacitinib heeft volgens de SKP als indicatie de behandeling van matig tot ernstig actieve colitis ulcerosa bij volwassenen na falen van een conventionele behandeling of een biologisch geneesmiddel. De goedkeuring is gebaseerd op drie RCT\u2019s (zie \u201clees meer\u201d).<\/p>\n

Andere onderzochte indicaties (niet vergund)<\/em>
Tofacitinib werd onderzocht voor de behandeling van pneumonie bij gehospitaliseerde pati\u00ebnten met COVID-19.1<\/sup><\/span>\u00a0De \u201clevende\u201d WHO richtlijn suggereert tofacitinib niet te gebruiken bij pati\u00ebnten met ernstige of kritieke COVID-19.2<\/sup><\/span>\u00a0Tegelijkertijd geeft de WHO-richtlijn (versie maart 2023) \u00a0en de Belgische leidraad voor de medicamenteuze behandeling van COVID-19<\/a> (versie juli 2023) een plaats aan tofacitinib bij deze pati\u00ebnten wanneer baricitinib en IL-6 inhibitoren niet beschikbaar zijn. Deze aanbevelingen zijn gebaseerd op lage certainty of evidence<\/i>.<\/p>\n

Veiligheid<\/em>
– Studies met tofacitinib wijzen op een hoger risico op ernstige infecties, cardiovasculaire events, veneuze trombo-embolie, kanker en mortaliteit vergeleken met de TNF-inhibitoren (zie \u201clees meer\u201d). Het Europees geneesmiddelenagentschap (EMA) beschouwt dit als een klasse-effect en beveelt aan JAK-inhibitoren alleen voor te schrijven aan bepaalde pati\u00ebnten wanneer er geen geschikte alternatieven zijn: zie Folia december 2022<\/a>.
–\u00a0Er zijn meldingen van hypoglykemie bij pati\u00ebnten die medicatie voor diabetes krijgen en van retinale veneuze trombose.3<\/sup><\/span>\u00a0Bij pati\u00ebnten die werden behandeld met tofacitinib zijn fracturen waargenomen.<\/p>\n

Colitis ulcerosa<\/h3>\n

Werkzaamheid<\/u>
De medicamenteuze behandeling van colitis ulcerosa bestaat uit 2 fasen: een inductiebehandeling om de ziekte in remissie te brengen en vervolgens een onderhoudsbehandeling.<\/p>\n

    \n
  • \n

    Tofacitinib als inductiebehandeling<\/b> werd onderzocht in 2 studies bij pati\u00ebnten met matig tot ernstige colitis ulcerosa na falen van minstens 1 conventionele behandeling zoals corticostero\u00efden, immuunmodulatoren en\/of een TNF-remmer.4<\/sup><\/span>\u00a0In beide studies bereikte een hoger percentage van de pati\u00ebnten die werden behandeld met 2×10 mg tofacitinib het primaire eindpunt remissie (gebaseerd op de totale Mayo score). E\u00e9n studie vond 18.5% remissie in de tofacitinib-groep versus 8,2% in de placebogroep, de andere 16.6% versus 3.6%.<\/p>\n<\/li>\n

  • \n

    Pati\u00ebnten die een respons hadden op de inductiebehandeling werden opnieuw gerandomiseerd in een vervolgstudie die een onderhoudsbehandeling<\/b> met tofacitinib onderzocht.(4) Meer pati\u00ebnten op 2×5 mg of 2×10 mg tofacitinib bereikten remissie vergeleken met placebo na 52 weken behandeling: respectievelijk 34,3%, 40,6% en 11,1%.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n

    Veiligheid<\/u><\/p>\n

      \n
    • \n

      In de studies waar inductiebehandeling werd onderzocht, kwamen (ernstige) infecties vaker voor met tofacitinib dan met placebo.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n

      Veiligheid: de Oral surveillance<\/i> studie<\/h3>\n

      De Oral surveillance<\/em> studie heeft geleid tot beperkingen in het voorschrijven van JAK-inhibitoren5<\/sup><\/span>:<\/p>\n

        \n
      • \n

        In deze noninferioriteitsstudie werden 4\u00a0362 pati\u00ebnten met actieve reumato\u00efde artritis ondanks methotrexaat gerandomiseerd naar 2×5 mg of 2×10 mg tofacitinib of een TNF-remmer. Pati\u00ebnten ouder dan 50 jaar met minstens \u00e9\u00e9n extra cardiovasculaire risicofactor<\/b> werden ge\u00efncludeerd. De co-primaire eindpunten waren majeure cardiovasculaire complicaties (MACE, major adverse cardiovascular events<\/i>) en kanker (excl. niet-melanoom huidkanker).<\/p>\n<\/li>\n

      • \n

        Vijf jaar na de start van de studie werd de dosering verminderd van 2×10 mg naar 2×5 mg tofacitinib, omdat er meer longembolen optraden in de groep op 2×10 mg tofacitinib vergeleken met TNF-remmers. Daarnaast was de mortaliteit hoger in de groep op 2×10 mg tofacitinib vergeleken met 2×5 mg tofacitinib of een TNF-remmer.<\/p>\n<\/li>\n

      • \n

        Na een mediane follow-up van 4 jaar was het risico op MACE<\/b> hoger in de tofacitinib-groep (beide doseringen) vergeleken met de groep op TNF-remmers (3,4% versus 2,5%). Noninferioriteit voor MACE werd aangetoond voor 2×10 mg tofacitinib vergeleken met 2×5 mg. Dit was niet het geval wanneer er geen rekening werd gehouden met de gegevens bekomen na de omschakeling van 2×10 mg naar 2×5 mg na 5 jaar wegens de eerder vermeldde verhoogde mortaliteit en risico op longembolen. Het ging bij tofacitinib vooral om niet-fataal myocardinfarct en bij TNF-remmers om niet-fatale beroerte.<\/p>\n<\/li>\n

      • \n

        Na een mediane follow-up van 4 jaar was het risico op kanker<\/b> hoger in de tofacitinib-groep (beide doseringen) vergeleken met de groep op TNF-remmers (4,2% versus 2,9%). Noninferioriteit voor het risico op kanker werd aangetoond voor 2×10 mg tofacitinib vergeleken met 2×5 mg.<\/p>\n<\/li>\n

      • \n

        Het risico op MACE en kanker was hoger bij pati\u00ebnten ouder dan 65 jaar vergeleken met pati\u00ebnten jonder dan 65 jaar.<\/p>\n<\/li>\n

      • \n

        Opportunistische infecties (vooral herpes zoster), herpes zoster (ernstig en niet ernstig) en niet-melanoom huidkanker kwamen meer voor bij pati\u00ebnten op beide doseringen van tofacitinib dan op een TNF-remmer.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n

        Referenties<\/h2>\n

        1\u00a0<\/span>Guimar\u00e3es PO, Quirk D, Furtado RH, et al. Tofacitinib in Patients Hospitalized with Covid-19 Pneumonia.\u00a0N Engl J Med. 2021;385(5):406-415.<\/span>
        2\u00a0<\/span>Update to living WHO guideline on drugs for covid-19. BMJ\u00a02023;380:p692
        3<\/span>\u00a0https:\/\/www.ema.europa.eu\/en\/documents\/scientific-conclusion\/xeljanz-h-c-psusa-00010588-202111-epar-scientific-conclusions-grounds-variation-terms-marketing_en.pdf
        4<\/span>\u00a0Sandborn WJ, Su C, Sands BE, et al.Tofacitinib as Induction and Maintenance Therapy for Ulcerative Colitis. N Engl J Med. 2017 May 4;376(18):1723-1736.
        5<\/span>\u00a0Ytterberg SR, Bhatt DL, Mikuls TR, et al. Cardiovascular and Cancer Risk with Tofacitinib in Rheumatoid Arthritis.\u00a0N Engl J Med. 2022;386(4):316-326.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

        De JAK-inhibitor tofacitinib (Xeljanz\u00ae) werd 5 jaar geleden gecommercialiseerd voor […]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12,14914],"tags":[20213],"class_list":["post-183784","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-actualites","category-2023-fr","tag-import_tags"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cbip.be\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/183784","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cbip.be\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cbip.be\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cbip.be\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cbip.be\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=183784"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cbip.be\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/183784\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cbip.be\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=183784"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cbip.be\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=183784"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cbip.be\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=183784"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}