{"id":175469,"date":"2021-04-01T00:00:00","date_gmt":"2021-03-31T22:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bcfi.be\/la-melatonine-chez-les-enfants-souffrant-dinsomnie\/"},"modified":"2026-04-02T19:09:27","modified_gmt":"2026-04-02T17:09:27","slug":"la-melatonine-chez-les-enfants-souffrant-dinsomnie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cbip.be\/fr\/la-melatonine-chez-les-enfants-souffrant-dinsomnie\/","title":{"rendered":"La m\u00e9latonine chez les enfants souffrant d\u2019insomnie ?"},"content":{"rendered":"<div class='summary'>Les troubles du sommeil touchent aussi les enfants. <strong>Une approche non m&eacute;dicamenteuse est la prise en charge de premier choix<\/strong>. Les m&eacute;dicaments classiquement utilis&eacute;s dans les troubles du sommeil (benzodiaz&eacute;pines&#x002C; &laquo;&nbsp;Z-drugs&nbsp;&raquo;)&nbsp;sont formellement d&eacute;conseill&eacute;s. Quant &agrave; la phytoth&eacute;rapie&#x002C; elle n&rsquo;a pas fait l&rsquo;objet d&rsquo;&eacute;tudes de bonne qualit&eacute;.<br \/> L&#39;<b>efficacit&eacute;<\/b> de la m&eacute;latonine chez les enfants souffrant d&#39;insomnie a surtout &eacute;t&eacute; &eacute;tudi&eacute;e chez des <b>enfants pr&eacute;sentant des troubles neurod&eacute;veloppementaux<\/b>. Dans cette population&#x002C; le traitement &agrave; la m&eacute;latonine am&eacute;liore <b>&agrave; court terme<\/b> le temps d&#39;endormissement et le temps de sommeil total&#x002C; mais la <b>pertinence clinique du b&eacute;n&eacute;fice obtenu n&#39;est pas claire<\/b>. Il n&#39;y a pas suffisamment de preuves pour conclure &agrave; l&#39;efficacit&eacute; de la m&eacute;latonine chez les enfants sans troubles neurod&eacute;veloppementaux.<br \/> Un traitement<b> <\/b>&agrave; la m&eacute;latonine <b>de courte dur&eacute;e<\/b> semble <strong>s&ucirc;r<\/strong>&#x002C; mais <b>on ignore le profil d&rsquo;innocuit&eacute; d&rsquo;un traitement prolong&eacute;<\/b>. On s&#39;inqui&egrave;te d&#39;un possible effet n&eacute;gatif de la m&eacute;latonine sur le d&eacute;veloppement (hormonal) des enfants.<br \/> En Belgique&#x002C; <b>aucun m&eacute;dicament &agrave; base de m&eacute;latonine n&#39;est autoris&eacute; chez l&rsquo;enfant<\/b>. Toute prescription de m&eacute;latonine &agrave; des enfants est donc par d&eacute;finition une prescription &laquo;&nbsp;<i>off-label&nbsp;<\/i>&raquo;.<br \/> L&#39;Agence F&eacute;d&eacute;rale des M&eacute;dicaments et des Produits de Sant&eacute; (AFMPS) d&eacute;conseille l&#39;utilisation de <b>compl&eacute;ments alimentaires <\/b>contenant de la m&eacute;latonine chez les enfants de moins de 12 ans&#x002C; en se fondant sur le principe de pr&eacute;caution. Parce qu&rsquo;ils sont en vente libre dans les pharmacies et les drogueries&#x002C; ces compl&eacute;ments paraissent anodins. Or leur composition est incertaine et ils ne doivent pas r&eacute;pondre aux m&ecirc;mes exigences de qualit&eacute; que les m&eacute;dicaments.<br \/> Une <b>approche non m&eacute;dicamenteuse<\/b> est le traitement de premier choix chez tout enfant souffrant d&#39;insomnie.&nbsp;<br \/> Lorsque l&rsquo;on envisage d&rsquo;initier un traitement &agrave; la m&eacute;latonine chez un enfant souffrant d&rsquo;un trouble neurod&eacute;veloppemental et ne r&eacute;pondant pas &agrave; une prise en charge non m&eacute;dicamenteuse&#x002C; il est recommand&eacute; de consulter un sp&eacute;cialiste.<\/div>\n<h2>La m&eacute;latonine<\/h2>\n<p>La m&eacute;latonine est une hormone produite naturellement par l&#39;organisme&#x002C; impliqu&eacute;e dans la r&eacute;gulation du rythme jour-nuit (rythme circadien) et la synchronisation du cycle veille-sommeil.<\/p>\n<div class='detailed-content'>La m&eacute;latonine est une hormone naturelle s&eacute;cr&eacute;t&eacute;e principalement par l&#39;&eacute;piphyse (glande pin&eacute;ale)&#x002C; qui participe au contr&ocirc;le des rythmes circadiens et &agrave; la synchronisation du cycle veille-sommeil. La m&eacute;latonine serait &eacute;galement impliqu&eacute;e dans d&#39;autres processus physiologiques (notamment neuro-endocriniens et cardio-vasculaires)<sup><span class='folia-referentie-nummer'>1<\/span><\/sup>&#x002C; mais son impact sur ces processus n&rsquo;est pas encore enti&egrave;rement &eacute;lucid&eacute;<sup><span class='folia-referentie-nummer'>2<\/span><\/sup>.<br \/> La production de la m&eacute;latonine est d&eacute;clench&eacute;e en fonction du rythme circadien et r&eacute;gul&eacute;e par la lumi&egrave;re<sup><span class='folia-referentie-nummer'>3<\/span><\/sup>. La s&eacute;cr&eacute;tion de m&eacute;latonine augmente peu apr&egrave;s la tomb&eacute;e de la nuit&#x002C; atteint son maximum entre 2 et 4 heures du matin et diminue durant la seconde moiti&eacute; de la nuit. C&rsquo;est pourquoi l&#39;hormone a &eacute;galement &eacute;t&eacute; associ&eacute;e &agrave; un effet hypnotique et &agrave; une propension accrue au sommeil<sup><span class='folia-referentie-nummer'>4&#x002C;5<\/span><\/sup>.<br \/> Les enfants de moins de 3 mois produisent tr&egrave;s peu de m&eacute;latonine. &Agrave; partir de l&#39;&acirc;ge de 3&nbsp;mois&#x002C; la production augmente&#x002C; puis diminue &agrave; nouveau apr&egrave;s l&rsquo;&acirc;ge de trois ans<sup><span class='folia-referentie-nummer'>6<\/span><\/sup>.<\/div>\n<p>Sur le march&eacute; belge&#x002C; deux sp&eacute;cialit&eacute;s de m&eacute;latonine exog&egrave;ne sont disponibles avec le statut de <b>m&eacute;dicament&nbsp;<\/b>: une sp&eacute;cialit&eacute; &agrave; lib&eacute;ration prolong&eacute;e (Circadin&reg;) pour le traitement &agrave; court terme de l&#39;insomnie primaire chez des patients de 55 ans ou plus&#x002C; et une sp&eacute;cialit&eacute; &agrave; lib&eacute;ration normale (Melatonin Pharma Nord&reg;) pour le traitement du syndrome du d&eacute;calage horaire chez l&rsquo;adulte (voir R&eacute;pertoire <a href='https:\/\/www.cbip.be\/fr\/chapters\/11?frag=7773'>chapitre 10.1.3.<\/a>). En 2019&#x002C; un m&eacute;dicament &agrave; base de m&eacute;latonine a &eacute;t&eacute; autoris&eacute; par l&#39;EMA chez l&#39;enfant ; ce m&eacute;dicament n&#39;est pas commercialis&eacute; en Belgique (situation au 10\/02\/21).<\/p>\n<div class='detailed-content'>Depuis le 20 septembre 2019&#x002C; un m&eacute;dicament &agrave; base de m&eacute;latonine a &eacute;t&eacute; autoris&eacute; au niveau europ&eacute;en&#x002C; sp&eacute;cifiquement pour le traitement de l&#39;insomnie chez les enfants et les adolescents &acirc;g&eacute;s de 2 &agrave; 18 ans pr&eacute;sentant un trouble du spectre de l&#39;autisme (TSA) et\/ou un syndrome de Smith-Magenis (SMS)&#x002C; lorsque les mesures d&#39;hygi&egrave;ne du sommeil se sont r&eacute;v&eacute;l&eacute;es insuffisantes<!--[if supportFields]><span style='font-size:12.0pt; line-height:150%;font-family:'Calibri'&#x002C;sans-serif;mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family: 'Times New Roman';mso-ansi-language:NL-BE;mso-fareast-language:NL-BE; mso-bidi-language:AR-SA'><span style='mso-element:field-begin'><\/span> ADDIN EN.CITE &lt;EndNote&gt;&lt;Cite&gt;&lt;Author&gt;EMA&lt;\/Author&gt;&lt;Year&gt;2020&lt;\/Year&gt;&lt;RecNum&gt;22813&lt;\/RecNum&gt;&lt;DisplayText&gt;&lt;style face=&quot;superscript&quot;&gt;7&lt;\/style&gt;&lt;\/DisplayText&gt;&lt;record&gt;&lt;rec-number&gt;22813&lt;\/rec-number&gt;&lt;foreign-keys&gt;&lt;key app=&quot;EN&quot; db-id=&quot;9estwffrmd2vsler0f4pa2de25fzxpr005sw&quot; timestamp=&quot;0&quot;&gt;22813&lt;\/key&gt;&lt;\/foreign-keys&gt;&lt;ref-type name=&quot;Journal Article&quot;&gt;17&lt;\/ref-type&gt;&lt;contributors&gt;&lt;authors&gt;&lt;author&gt;EMA&#x002C;&lt;\/author&gt;&lt;\/authors&gt;&lt;\/contributors&gt;&lt;titles&gt;&lt;title&gt;EPAR-Assessment Report Slenyto\u00ae&lt;\/title&gt;&lt;secondary-title&gt;EMA&lt;\/secondary-title&gt;&lt;\/titles&gt;&lt;dates&gt;&lt;year&gt;2020&lt;\/year&gt;&lt;\/dates&gt;&lt;urls&gt;&lt;related-urls&gt;&lt;url&gt;https:\/\/www.ema.europa.eu\/en\/medicines\/human\/EPAR\/slenyto&lt;\/url&gt;&lt;\/related-urls&gt;&lt;pdf-urls&gt;&lt;url&gt;https:\/\/lib.bcfi-cbip.be\/librarian\/pdfviewer.php?file=22813.pdf&lt;\/url&gt;&lt;\/pdf-urls&gt;&lt;\/urls&gt;&lt;\/record&gt;&lt;\/Cite&gt;&lt;\/EndNote&gt;<span style='mso-element:field-separator'><\/span><\/span><![endif]--><sup><span class='folia-referentie-nummer'>7<\/span><\/sup><!--[if supportFields]><span style='font-size:12.0pt;line-height:150%;font-family:'Calibri'&#x002C;sans-serif; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font: minor-latin;mso-bidi-font-family:'Times New Roman';mso-ansi-language:NL-BE; mso-fareast-language:NL-BE;mso-bidi-language:AR-SA'><span style='mso-element: field-end'><\/span><\/span><![endif]-->. Ce m&eacute;dicament n&#39;est pas commercialis&eacute; en Belgique &agrave; l&rsquo;heure actuelle (situation au 10\/02\/21).<\/div>\n<p>Outre ces deux m&eacute;dicaments&#x002C; il existe de nombreux <b>compl&eacute;ments alimentaires<\/b> &agrave; base de m&eacute;latonine&#x002C; en vente libre dans les pharmacies et les drogueries. La dose maximale autoris&eacute;e de m&eacute;latonine dans les compl&eacute;ments alimentaires varie d&#39;un pays &agrave; l&#39;autre. En <b>Belgique<\/b>&#x002C; l&#39;Agence F&eacute;d&eacute;rale des M&eacute;dicaments et des Produits de Sant&eacute; (AFMPS) consid&egrave;re comme m&eacute;dicaments les produits oraux contenant 300 &micro;g de m&eacute;latonine ou plus. Si les produits sont destin&eacute;s &agrave; une absorption trans-mucosale dans la bouche et\/ou le pharynx&#x002C; ils sont consid&eacute;r&eacute;s comme m&eacute;dicaments &agrave; partir de 200 &micro;g (https:\/\/www.afmps.be\/fr\/humain\/produits_particuliers\/Zone_grise\/avis). Selon les pays&#x002C; les r&eacute;glementations varient&nbsp;: en France par exemple&#x002C; une dose plus &eacute;lev&eacute;e est autoris&eacute;e dans les compl&eacute;ments alimentaires&#x002C; tandis qu&rsquo;au Danemark&#x002C; la m&eacute;latonine est seulement commercialis&eacute;e avec le statut de m&eacute;dicament&#x002C; et aux &Eacute;tats-Unis&#x002C; il s&rsquo;agit d&rsquo;un compl&eacute;ment alimentaire quelle que soit la dose<!--[if supportFields]><span style='font-size:12.0pt;line-height:150%;font-family:'Calibri'&#x002C;sans-serif; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font: minor-latin;mso-bidi-font-family:'Times New Roman';mso-ansi-language:NL-BE; mso-fareast-language:EN-US;mso-bidi-language:AR-SA'><span style='mso-element: field-begin'><\/span> ADDIN EN.CITE &lt;EndNote&gt;&lt;Cite&gt;&lt;Year&gt;2020&lt;\/Year&gt;&lt;RecNum&gt;21965&lt;\/RecNum&gt;&lt;DisplayText&gt;&lt;style face=&quot;superscript&quot;&gt;5&#x002C; 8&lt;\/style&gt;&lt;\/DisplayText&gt;&lt;record&gt;&lt;rec-number&gt;21965&lt;\/rec-number&gt;&lt;foreign-keys&gt;&lt;key app=&quot;EN&quot; db-id=&quot;9estwffrmd2vsler0f4pa2de25fzxpr005sw&quot; timestamp=&quot;0&quot;&gt;21965&lt;\/key&gt;&lt;\/foreign-keys&gt;&lt;ref-type name=&quot;Journal Article&quot;&gt;17&lt;\/ref-type&gt;&lt;contributors&gt;&lt;\/contributors&gt;&lt;titles&gt;&lt;title&gt;Melatonin for Insomnia in Children&lt;\/title&gt;&lt;secondary-title&gt;JAMA&lt;\/secondary-title&gt;&lt;\/titles&gt;&lt;pages&gt;1559-1560&lt;\/pages&gt;&lt;volume&gt;324&lt;\/volume&gt;&lt;number&gt;15&lt;\/number&gt;&lt;dates&gt;&lt;year&gt;2020&lt;\/year&gt;&lt;\/dates&gt;&lt;urls&gt;&lt;related-urls&gt;&lt;url&gt;https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pubmed\/33079151|https:\/\/jamanetwork.com\/journals\/jama\/articlepdf\/2771898\/jama_2020_ml_200011_1602876059.77042.pdf&lt;\/url&gt;&lt;\/related-urls&gt;&lt;pdf-urls&gt;&lt;url&gt;https:\/\/lib.bcfi-cbip.be\/librarian\/pdfviewer.php?file=21965.pdf&lt;\/url&gt;&lt;\/pdf-urls&gt;&lt;\/urls&gt;&lt;electronic-resource-num&gt;10.1001\/jama.2020.12193&lt;\/electronic-resource-num&gt;&lt;access-date&gt;2020\/10\/02 tot 2020\/10\/15&lt;\/access-date&gt;&lt;modified-date&gt;H\u00b0 Zen; H\u00b0 Psy; TF Insomn&lt;\/modified-date&gt;&lt;\/record&gt;&lt;\/Cite&gt;&lt;Cite&gt;&lt;Author&gt;R\u00e9daction Prescrire&lt;\/Author&gt;&lt;Year&gt;2018&lt;\/Year&gt;&lt;RecNum&gt;17775&lt;\/RecNum&gt;&lt;record&gt;&lt;rec-number&gt;17775&lt;\/rec-number&gt;&lt;foreign-keys&gt;&lt;key app=&quot;EN&quot; db-id=&quot;9estwffrmd2vsler0f4pa2de25fzxpr005sw&quot; timestamp=&quot;0&quot;&gt;17775&lt;\/key&gt;&lt;\/foreign-keys&gt;&lt;ref-type name=&quot;Journal Article&quot;&gt;17&lt;\/ref-type&gt;&lt;contributors&gt;&lt;authors&gt;&lt;author&gt;R\u00e9daction Prescrire&#x002C;&#x002C;&lt;\/author&gt;&lt;\/authors&gt;&lt;\/contributors&gt;&lt;titles&gt;&lt;title&gt;M\u00e9latonine :<span style='mso-spacerun:yes'>\u00a0 <\/span>bilan des notifications d&amp;apos;effets ind\u00e9sirables en France&lt;\/title&gt;&lt;secondary-title&gt;La Revue Prescrire&lt;\/secondary-title&gt;&lt;\/titles&gt;&lt;pages&gt;835-6&lt;\/pages&gt;&lt;volume&gt;38&lt;\/volume&gt;&lt;dates&gt;&lt;year&gt;2018&lt;\/year&gt;&lt;\/dates&gt;&lt;urls&gt;&lt;pdf-urls&gt;&lt;url&gt;https:\/\/lib.bcfi-cbip.be\/librarian\/pdfviewer.php?file=17775.pdf&lt;\/url&gt;&lt;\/pdf-urls&gt;&lt;\/urls&gt;&lt;access-date&gt;2018-12-01&lt;\/access-date&gt;&lt;modified-date&gt;H\u00b0 Psy; F\u00b0 Psy; H\u00b0 Intro; TF Insomn&lt;\/modified-date&gt;&lt;\/record&gt;&lt;\/Cite&gt;&lt;\/EndNote&gt;<span style='mso-element:field-separator'><\/span><\/span><![endif]--><sup><span class='folia-referentie-nummer'>5&#x002C;8<\/span><\/sup><!--[if supportFields]><span style='font-size:12.0pt;line-height:150%;font-family:'Calibri'&#x002C;sans-serif; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font: minor-latin;mso-bidi-font-family:'Times New Roman';mso-ansi-language:NL-BE; mso-fareast-language:EN-US;mso-bidi-language:AR-SA'><span style='mso-element: field-end'><\/span><\/span><![endif]-->.<\/p>\n<h2> La m&eacute;latonine chez les enfants souffrant d&rsquo;insomnie ?<\/h2>\n<p>Les troubles du sommeil sont fr&eacute;quents chez les enfants qui souffrent de troubles neurod&eacute;veloppementaux tels que les troubles du spectre de l&rsquo;autisme (TSA) et le trouble d&eacute;ficitaire de l&#39;attention avec hyperactivit&eacute; (TDAH). Chez ces enfants&#x002C; les sympt&ocirc;mes peuvent &ecirc;tre li&eacute;s &agrave; des perturbations du rythme jour-nuit. La prise de stimulants tels que le m&eacute;thylph&eacute;nidate peut &eacute;galement &ecirc;tre &agrave; l&#39;origine des troubles du sommeil&#x002C; ainsi qu&rsquo;une activit&eacute; cognitive trop soutenue dans la soir&eacute;e (fait de se tracasser&#x002C; usage tardif d&rsquo;&eacute;crans&#x002C;&hellip;)<sup><span class='folia-referentie-nummer'>9<\/span><\/sup>.<br \/> Tout comme chez l&rsquo;adulte&#x002C; la prise en charge de l&rsquo;insomnie chez l&rsquo;enfant est en premier lieu non m&eacute;dicamenteuse&#x002C; incluant des techniques cognitivo-comportementales et se focalisant sur une bonne hygi&egrave;ne du sommeil. Si une telle prise en charge n&#39;a pas un effet suffisant&#x002C; l&#39;ajustement du m&eacute;dicament stimulant peut &eacute;ventuellement apporter une am&eacute;lioration (ajuster la posologie ou opter pour un sch&eacute;ma d&#39;administration diff&eacute;rent&#x002C; ou passer &agrave; un autre m&eacute;dicament)<sup><span class='folia-referentie-nummer'>5&#x002C;6&#x002C;10<\/span><\/sup>. <!--![endif]----><\/p>\n<p>On ne dispose pas de chiffres belges concernant l&#39;utilisation de la m&eacute;latonine. Dans une &eacute;tude (2019) aupr&egrave;s de la population de Rotterdam&#x002C; 6% des enfants de 11 ans d&eacute;clarent avoir pris de la m&eacute;latonine au moins une fois par semaine au cours des six derniers mois. Moins de 10% de ces enfants ont un diagnostic de TDAH ou de trouble du spectre de l&rsquo;autisme<!--[if supportFields]><span style='font-size:12.0pt;line-height:150%;font-family:'Calibri'&#x002C;sans-serif; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font: minor-latin;mso-bidi-font-family:'Times New Roman';mso-ansi-language:NL-BE; mso-fareast-language:EN-US;mso-bidi-language:AR-SA'><span style='mso-element: field-begin'><\/span> ADDIN EN.CITE &lt;EndNote&gt;&lt;Cite&gt;&lt;Author&gt;E.&lt;\/Author&gt;&lt;Year&gt;2019&lt;\/Year&gt;&lt;RecNum&gt;22720&lt;\/RecNum&gt;&lt;DisplayText&gt;&lt;style face=&quot;superscript&quot;&gt;11&lt;\/style&gt;&lt;\/DisplayText&gt;&lt;record&gt;&lt;rec-number&gt;22720&lt;\/rec-number&gt;&lt;foreign-keys&gt;&lt;key app=&quot;EN&quot; db-id=&quot;9estwffrmd2vsler0f4pa2de25fzxpr005sw&quot; timestamp=&quot;0&quot;&gt;22720&lt;\/key&gt;&lt;\/foreign-keys&gt;&lt;ref-type name=&quot;Journal Article&quot;&gt;17&lt;\/ref-type&gt;&lt;contributors&gt;&lt;authors&gt;&lt;author&gt;Koopman-Verhoeff&#x002C;M. E. &lt;\/author&gt;&lt;author&gt;van den Dries&#x002C;M. A. &lt;\/author&gt;&lt;author&gt;van Seters&#x002C;J. J. &lt;\/author&gt;&lt;author&gt;Luijk&#x002C;Mpcm&lt;\/author&gt;&lt;author&gt;Tiemeier&#x002C;H. &lt;\/author&gt;&lt;author&gt;Luik&#x002C;A. I. &lt;\/author&gt;&lt;\/authors&gt;&lt;\/contributors&gt;&lt;titles&gt;&lt;title&gt;Association of Sleep Problems and Melatonin Use in School-aged Children&lt;\/title&gt;&lt;secondary-title&gt;JAMA Pediatr&lt;\/secondary-title&gt;&lt;\/titles&gt;&lt;pages&gt;883-5&lt;\/pages&gt;&lt;volume&gt;173&lt;\/volume&gt;&lt;dates&gt;&lt;year&gt;2019&lt;\/year&gt;&lt;\/dates&gt;&lt;urls&gt;&lt;related-urls&gt;&lt;url&gt;https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pubmed\/31329217&lt;\/url&gt;&lt;\/related-urls&gt;&lt;pdf-urls&gt;&lt;url&gt;https:\/\/lib.bcfi-cbip.be\/librarian\/pdfviewer.php?file=22720.pdf&lt;\/url&gt;&lt;\/pdf-urls&gt;&lt;\/urls&gt;&lt;electronic-resource-num&gt;10.1001\/jamapediatrics.2019.2084&lt;\/electronic-resource-num&gt;&lt;\/record&gt;&lt;\/Cite&gt;&lt;\/EndNote&gt;<span style='mso-element:field-separator'><\/span><\/span><![endif]--><sup><span class='folia-referentie-nummer'>11<\/span><\/sup><!--[if supportFields]><span style='font-size:12.0pt;line-height:150%;font-family:'Calibri'&#x002C;sans-serif; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font: minor-latin;mso-bidi-font-family:'Times New Roman';mso-ansi-language:NL-BE; mso-fareast-language:EN-US;mso-bidi-language:AR-SA'><span style='mso-element: field-end'><\/span><\/span><![endif]-->. Les notifications spontan&eacute;es d&#39;effets ind&eacute;sirables &agrave; l&#39;AFMPS suite &agrave; l&#39;utilisation de m&eacute;latonine par des enfants (voir plus loin) laissent supposer qu&rsquo;en Belgique aussi&#x002C; la m&eacute;latonine est r&eacute;guli&egrave;rement utilis&eacute;e dans cette tranche d&#39;&acirc;ge.<\/p>\n<h3>Efficacit&eacute;<\/h3>\n<p>Il n&#39;existe pas d&#39;&eacute;tudes randomis&eacute;es&#x002C; contr&ocirc;l&eacute;es par placebo&#x002C; de bonne qualit&eacute; sur l&#39;efficacit&eacute; de la m&eacute;latonine chez les enfants souffrant d&#39;insomnie qui ne pr&eacute;sentent pas de troubles du d&eacute;veloppement<!--[if supportFields]><span style='font-size: 12.0pt;line-height:150%;font-family:'Calibri'&#x002C;sans-serif;mso-ascii-theme-font: minor-latin;mso-fareast-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:'Times New Roman';mso-ansi-language:NL-BE;mso-fareast-language: EN-US;mso-bidi-language:AR-SA'><span style='mso-element:field-begin'><\/span> ADDIN EN.CITE &lt;EndNote&gt;&lt;Cite&gt;&lt;Year&gt;2020&lt;\/Year&gt;&lt;RecNum&gt;21965&lt;\/RecNum&gt;&lt;DisplayText&gt;&lt;style face=&quot;superscript&quot;&gt;5&lt;\/style&gt;&lt;\/DisplayText&gt;&lt;record&gt;&lt;rec-number&gt;21965&lt;\/rec-number&gt;&lt;foreign-keys&gt;&lt;key app=&quot;EN&quot; db-id=&quot;9estwffrmd2vsler0f4pa2de25fzxpr005sw&quot; timestamp=&quot;0&quot;&gt;21965&lt;\/key&gt;&lt;\/foreign-keys&gt;&lt;ref-type name=&quot;Journal Article&quot;&gt;17&lt;\/ref-type&gt;&lt;contributors&gt;&lt;\/contributors&gt;&lt;titles&gt;&lt;title&gt;Melatonin for Insomnia in Children&lt;\/title&gt;&lt;secondary-title&gt;JAMA&lt;\/secondary-title&gt;&lt;\/titles&gt;&lt;pages&gt;1559-1560&lt;\/pages&gt;&lt;volume&gt;324&lt;\/volume&gt;&lt;number&gt;15&lt;\/number&gt;&lt;dates&gt;&lt;year&gt;2020&lt;\/year&gt;&lt;\/dates&gt;&lt;urls&gt;&lt;related-urls&gt;&lt;url&gt;https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pubmed\/33079151|https:\/\/jamanetwork.com\/journals\/jama\/articlepdf\/2771898\/jama_2020_ml_200011_1602876059.77042.pdf&lt;\/url&gt;&lt;\/related-urls&gt;&lt;pdf-urls&gt;&lt;url&gt;https:\/\/lib.bcfi-cbip.be\/librarian\/pdfviewer.php?file=21965.pdf&lt;\/url&gt;&lt;\/pdf-urls&gt;&lt;\/urls&gt;&lt;electronic-resource-num&gt;10.1001\/jama.2020.12193&lt;\/electronic-resource-num&gt;&lt;access-date&gt;2020\/10\/02 tot 2020\/10\/15&lt;\/access-date&gt;&lt;modified-date&gt;H\u00b0 Zen; H\u00b0 Psy; TF Insomn&lt;\/modified-date&gt;&lt;\/record&gt;&lt;\/Cite&gt;&lt;\/EndNote&gt;<span style='mso-element:field-separator'><\/span><\/span><![endif]--><sup><span class='folia-referentie-nummer'>5<\/span><\/sup><!--[if supportFields]><span style='font-size:12.0pt;line-height:150%;font-family:'Calibri'&#x002C;sans-serif; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font: minor-latin;mso-bidi-font-family:'Times New Roman';mso-ansi-language:NL-BE; mso-fareast-language:EN-US;mso-bidi-language:AR-SA'><span style='mso-element: field-end'><\/span><\/span><![endif]-->. La plupart des &eacute;tudes contr&ocirc;l&eacute;es par placebo ont &eacute;t&eacute; men&eacute;es chez des enfants souffrant de troubles neurod&eacute;veloppementaux. La p&eacute;riode de suivi dans ces &eacute;tudes est courte (1 &agrave; 13 semaines) et les posologies &eacute;valu&eacute;es divergent d&rsquo;une &eacute;tude &agrave; l&rsquo;autre.<\/p>\n<p>Selon quelques synth&egrave;ses m&eacute;thodiques<!--[if supportFields]><span style='font-size:12.0pt;line-height:150%;font-family:'Calibri'&#x002C;sans-serif; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font: minor-latin;mso-bidi-font-family:'Times New Roman';mso-ansi-language:NL-BE; mso-fareast-language:NL-BE;mso-bidi-language:AR-SA'><span style='mso-element: field-begin'><\/span> ADDIN EN.CITE &lt;EndNote&gt;&lt;Cite&gt;&lt;Author&gt;S.&lt;\/Author&gt;&lt;Year&gt;2019&lt;\/Year&gt;&lt;RecNum&gt;22721&lt;\/RecNum&gt;&lt;DisplayText&gt;&lt;style face=&quot;superscript&quot;&gt;12&#x002C; 13&lt;\/style&gt;&lt;\/DisplayText&gt;&lt;record&gt;&lt;rec-number&gt;22721&lt;\/rec-number&gt;&lt;foreign-keys&gt;&lt;key app=&quot;EN&quot; db-id=&quot;9estwffrmd2vsler0f4pa2de25fzxpr005sw&quot; timestamp=&quot;0&quot;&gt;22721&lt;\/key&gt;&lt;\/foreign-keys&gt;&lt;ref-type name=&quot;Journal Article&quot;&gt;17&lt;\/ref-type&gt;&lt;contributors&gt;&lt;authors&gt;&lt;author&gt;McDonagh&#x002C;Marian S. &lt;\/author&gt;&lt;author&gt;Holmes&#x002C;Rebecca&lt;\/author&gt;&lt;author&gt;Hsu&#x002C;Frances&lt;\/author&gt;&lt;\/authors&gt;&lt;\/contributors&gt;&lt;titles&gt;&lt;title&gt;Pharmacologic Treatments for Sleep Disorders in Children: A Systematic Review&lt;\/title&gt;&lt;secondary-title&gt;Journal of Child Neurology&lt;\/secondary-title&gt;&lt;\/titles&gt;&lt;pages&gt;237-247&lt;\/pages&gt;&lt;volume&gt;34&lt;\/volume&gt;&lt;number&gt;5&lt;\/number&gt;&lt;dates&gt;&lt;year&gt;2019&lt;\/year&gt;&lt;\/dates&gt;&lt;urls&gt;&lt;pdf-urls&gt;&lt;url&gt;https:\/\/lib.bcfi-cbip.be\/librarian\/pdfviewer.php?file=22721.pdf&lt;\/url&gt;&lt;\/pdf-urls&gt;&lt;\/urls&gt;&lt;electronic-resource-num&gt;10.1177\/0883073818821030&lt;\/electronic-resource-num&gt;&lt;\/record&gt;&lt;\/Cite&gt;&lt;Cite&gt;&lt;Author&gt;Siddiq&lt;\/Author&gt;&lt;Year&gt;2018&lt;\/Year&gt;&lt;RecNum&gt;22714&lt;\/RecNum&gt;&lt;record&gt;&lt;rec-number&gt;22714&lt;\/rec-number&gt;&lt;foreign-keys&gt;&lt;key app=&quot;EN&quot; db-id=&quot;9estwffrmd2vsler0f4pa2de25fzxpr005sw&quot; timestamp=&quot;0&quot;&gt;22714&lt;\/key&gt;&lt;\/foreign-keys&gt;&lt;ref-type name=&quot;Journal Article&quot;&gt;17&lt;\/ref-type&gt;&lt;contributors&gt;&lt;authors&gt;&lt;author&gt;Abdelgadir&#x002C;Ibtihal Siddiq&lt;\/author&gt;&lt;author&gt;Gordon&#x002C;Morris A. &lt;\/author&gt;&lt;author&gt;Akobeng&#x002C;Anthony K. &lt;\/author&gt;&lt;\/authors&gt;&lt;\/contributors&gt;&lt;titles&gt;&lt;title&gt;Melatonin for the management of sleep problems in children with neurodevelopmental disorders: a systematic review and meta-analysis&lt;\/title&gt;&lt;secondary-title&gt;Archives of Disease in Childhood&lt;\/secondary-title&gt;&lt;\/titles&gt;&lt;pages&gt;1155-1162&lt;\/pages&gt;&lt;volume&gt;103&lt;\/volume&gt;&lt;number&gt;12&lt;\/number&gt;&lt;dates&gt;&lt;year&gt;2018&lt;\/year&gt;&lt;\/dates&gt;&lt;urls&gt;&lt;pdf-urls&gt;&lt;url&gt;https:\/\/lib.bcfi-cbip.be\/librarian\/pdfviewer.php?file=22714.pdf&lt;\/url&gt;&lt;\/pdf-urls&gt;&lt;\/urls&gt;&lt;electronic-resource-num&gt;10.1136\/archdischild-2017-314181&lt;\/electronic-resource-num&gt;&lt;\/record&gt;&lt;\/Cite&gt;&lt;\/EndNote&gt;<span style='mso-element:field-separator'><\/span><\/span><![endif]--><sup><span class='folia-referentie-nummer'>12&#x002C;13<\/span><\/sup><!--[if supportFields]><span style='font-size:12.0pt;line-height:150%;font-family:'Calibri'&#x002C;sans-serif; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font: minor-latin;mso-bidi-font-family:'Times New Roman';mso-ansi-language:NL-BE; mso-fareast-language:NL-BE;mso-bidi-language:AR-SA'><span style='mso-element: field-end'><\/span><\/span><![endif]-->&nbsp;&#x002C; le plus grand b&eacute;n&eacute;fice est observ&eacute; chez les enfants atteints d&rsquo;un trouble du spectre de l&rsquo;autisme&nbsp;: avec la m&eacute;latonine&#x002C; par rapport au placebo&#x002C; leur temps d&rsquo;endormissement est r&eacute;duit d&rsquo;au moins 30 minutes&#x002C; et leur temps de sommeil augment&eacute; de trois quarts d&#39;heure par nuit. La question de savoir si ces am&eacute;liorations au niveau du sommeil se refl&egrave;tent &eacute;galement dans le comportement diurne a &eacute;t&eacute; peu &eacute;tudi&eacute;e. Les r&eacute;sultats limit&eacute;s ne sugg&egrave;rent aucun effet sur le comportement chez des enfants atteints de TDAH. Chez les enfants atteints d&rsquo;un trouble du spectre de l&rsquo;autisme&#x002C; l&#39;association de m&eacute;latonine avec une th&eacute;rapie cognitivo-comportementale de courte dur&eacute;e donne les meilleurs r&eacute;sultats.<\/p>\n<div class='detailed-content'>\n<ul>\n<li><i>The Medical Letter<\/i> fait &eacute;tat d&#39;une synth&egrave;se m&eacute;thodique<sup><span class='folia-referentie-nummer'>12<\/span><\/sup> de 19 RCT contr&ocirc;l&eacute;es par placebo (n=1021) men&eacute;es chez des enfants (&acirc;ge moyen de 6 &agrave; 10 ans) et des adolescents (&acirc;ge moyen de 16 ans) souffrant d&#39;insomnie. Dans plus de la moiti&eacute; de ces &eacute;tudes&#x002C; seuls des enfants souffrant de troubles neurod&eacute;veloppementaux ont &eacute;t&eacute; inclus. La dose de m&eacute;latonine &eacute;tudi&eacute;e varie consid&eacute;rablement&nbsp;: 1 &agrave; 12 mg\/j pour la m&eacute;latonine &agrave; lib&eacute;ration normale&nbsp;; 2 &agrave; 9 mg\/j pour la m&eacute;latonine &agrave; lib&eacute;ration prolong&eacute;e. Les traitements duraient entre 1 &agrave; 13 semaines (dur&eacute;e m&eacute;diane de 4&nbsp;semaines).&nbsp;<br \/> Le temps d&rsquo;endormissement est r&eacute;duit en m&eacute;diane de 28 minutes&#x002C; par rapport au placebo (17 &eacute;tudes&#x002C; fourchette&nbsp;de 11 &agrave; 51 minutes). Le temps de sommeil total est augment&eacute; en m&eacute;diane de 33 minutes&#x002C; par rapport au placebo (16 &eacute;tudes&#x002C; fourchette de 14 &agrave; 68 minutes).<br \/> L&#39;effet est le plus important chez les enfants pr&eacute;sentant un trouble du spectre de l&rsquo;autisme&nbsp;: avec la m&eacute;latonine&#x002C; par rapport au placebo&#x002C; leur temps d&rsquo;endormissement est r&eacute;duit en m&eacute;diane de 37 minutes&#x002C; et leur temps de sommeil total augment&eacute; en m&eacute;diane de 48 minutes. Concernant l&#39;effet sur le fonctionnement diurne et la qualit&eacute; de vie (7 &eacute;tudes)&#x002C; les r&eacute;sultats sont contradictoires.Cinq RCT&#x002C; toutes de qualit&eacute; moyenne&#x002C; ont &eacute;t&eacute; men&eacute;es chez des enfants sans troubles du d&eacute;veloppement. Les r&eacute;sultats sugg&egrave;rent un meilleur effet avec la m&eacute;latonine sur le temps d&#39;endormissement (b&eacute;n&eacute;fice de 16 &agrave; 42 minutes en moyenne&#x002C; par rapport au placebo) et le temps de sommeil total (b&eacute;n&eacute;fice de 14 &agrave; 36 minutes en moyenne&#x002C; par rapport au placebo)&#x002C; mais les &eacute;tudes sont de trop petite taille (max. 55 participants) et trop h&eacute;t&eacute;rog&egrave;nes pour pouvoir en tirer des conclusions.<\/li>\n<li>Une synth&egrave;se m&eacute;thodique avec m&eacute;ta-analyse (13 &eacute;tudes&#x002C; n=682) incluant seulement des RCT men&eacute;es chez des enfants souffrant de troubles neurod&eacute;veloppementaux<sup><span class='folia-referentie-nummer'>13<\/span><\/sup>&nbsp;&#x002C; constate un effet plus important avec la m&eacute;latonine (dose de 0&#x002C;1-12mg) qu&#39;avec le placebo sur le temps d&rsquo;endormissement (b&eacute;n&eacute;fice de 29 minutes en moyenne&nbsp;; IC &agrave; 95% de 18 &agrave; 40 minutes) et le temps de sommeil total (b&eacute;n&eacute;fice de 48 minutes en moyenne&nbsp;; IC &agrave; 95% de 37 &agrave; 60 minutes)&#x002C; mais pas sur le nombre de r&eacute;veils. Parmi les &eacute;tudes men&eacute;es chez des enfants souffrant de troubles neurod&eacute;veloppementaux en g&eacute;n&eacute;ral ou d&rsquo;un trouble du spectre autistique en particulier&#x002C; 4 &eacute;tudes mentionnent le crit&egrave;re d&#39;&eacute;valuation &laquo;&nbsp;comportement&nbsp;&raquo; (selon l&rsquo;avis des parents) et constatent un effet positif avec la m&eacute;latonine (aucun chiffre n&#39;est rapport&eacute;). Dans les 3 &eacute;tudes men&eacute;es chez des enfants atteints de TDAH&#x002C; on n&rsquo;observe aucun effet sur le comportement (selon diff&eacute;rentes &eacute;chelles d&rsquo;&eacute;valuation). Les donn&eacute;es disponibles ne permettent pas d&#39;analyse en sous-groupes en fonction de la posologie&#x002C; de la dur&eacute;e du traitement ou de l&#39;&acirc;ge.&nbsp;D&rsquo;apr&egrave;s les auteurs de la m&eacute;ta-analyse&#x002C; les preuves sont de qualit&eacute; limit&eacute;e&#x002C; les r&eacute;sultats des diff&eacute;rentes &eacute;tudes &eacute;tant h&eacute;t&eacute;rog&egrave;nes et contradictoires.<\/li>\n<li>Un produit &agrave; base de m&eacute;latonine (en lib&eacute;ration prolong&eacute;e) a &eacute;t&eacute; enregistr&eacute; au niveau europ&eacute;en pour les enfants atteints d&rsquo;un trouble du spectre de l&rsquo;autisme (TSA) ou d&rsquo;un syndrome de Smith-Magenis (SMS) ; ce produit n&#39;est pas disponible en Belgique (situation au 10\/2\/21). L&#39;enregistrement europ&eacute;en s&rsquo;appuie sur une RCT en double aveugle&#x002C; contr&ocirc;l&eacute;e par placebo&#x002C; men&eacute;e aupr&egrave;s de 125 enfants (la plupart atteints d&rsquo;un TSA&#x002C; seulement 4 avec un SMS) qui n&rsquo;avaient pas r&eacute;pondu aux mesures non m&eacute;dicamenteuses et dont le sommeil ne s&#39;&eacute;tait pas am&eacute;lior&eacute; apr&egrave;s une p&eacute;riode&nbsp;de&nbsp;pr&eacute;-inclusion&nbsp;sous&nbsp;placebo de 2 semaines. Apr&egrave;s 13 semaines de traitement &agrave; la m&eacute;latonine&#x002C; le temps de sommeil total moyen (crit&egrave;re d&rsquo;&eacute;valuation primaire&#x002C; environ 7&#x002C;5&nbsp;heures au d&eacute;but de l&#39;&eacute;tude) &eacute;tait augment&eacute; de 51 minutes&#x002C; contre 19 minutes avec le placebo (p=0&#x002C;03)<!--[if supportFields]><span style='font-size:12.0pt;line-height:150%;font-family:'Calibri'&#x002C;sans-serif; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font: minor-latin;mso-bidi-font-family:'Times New Roman';mso-ansi-language:NL-BE; mso-fareast-language:NL-BE;mso-bidi-language:AR-SA'><span style='mso-element: field-begin'><\/span> ADDIN EN.CITE &lt;EndNote&gt;&lt;Cite&gt;&lt;Author&gt;R\u00e9daction Prescrire&lt;\/Author&gt;&lt;Year&gt;2020&lt;\/Year&gt;&lt;RecNum&gt;21054&lt;\/RecNum&gt;&lt;DisplayText&gt;&lt;style face=&quot;superscript&quot;&gt;14&#x002C; 15&lt;\/style&gt;&lt;\/DisplayText&gt;&lt;record&gt;&lt;rec-number&gt;21054&lt;\/rec-number&gt;&lt;foreign-keys&gt;&lt;key app=&quot;EN&quot; db-id=&quot;9estwffrmd2vsler0f4pa2de25fzxpr005sw&quot; timestamp=&quot;0&quot;&gt;21054&lt;\/key&gt;&lt;\/foreign-keys&gt;&lt;ref-type name=&quot;Journal Article&quot;&gt;17&lt;\/ref-type&gt;&lt;contributors&gt;&lt;authors&gt;&lt;author&gt;R\u00e9daction Prescrire&#x002C;&#x002C;&lt;\/author&gt;&lt;\/authors&gt;&lt;\/contributors&gt;&lt;titles&gt;&lt;title&gt;M\u00e9latonine (Slenyto\u00ae) et troubles du sommeil chez des enfants autistes&lt;\/title&gt;&lt;secondary-title&gt;La Revue Prescrire&lt;\/secondary-title&gt;&lt;\/titles&gt;&lt;pages&gt;325-6&lt;\/pages&gt;&lt;volume&gt;439&lt;\/volume&gt;&lt;dates&gt;&lt;year&gt;2020&lt;\/year&gt;&lt;\/dates&gt;&lt;urls&gt;&lt;pdf-urls&gt;&lt;url&gt;https:\/\/lib.bcfi-cbip.be\/librarian\/pdfviewer.php?file=21054.pdf&lt;\/url&gt;&lt;\/pdf-urls&gt;&lt;\/urls&gt;&lt;access-date&gt;2020\/04\/16 tot 2020\/05\/01&lt;\/access-date&gt;&lt;modified-date&gt;H\u00b0 Psy; H\u00b0 Zen; TF Insomn ; ISDB&lt;\/modified-date&gt;&lt;\/record&gt;&lt;\/Cite&gt;&lt;Cite&gt;&lt;Author&gt;Paul&lt;\/Author&gt;&lt;Year&gt;2017&lt;\/Year&gt;&lt;RecNum&gt;22719&lt;\/RecNum&gt;&lt;record&gt;&lt;rec-number&gt;22719&lt;\/rec-number&gt;&lt;foreign-keys&gt;&lt;key app=&quot;EN&quot; db-id=&quot;9estwffrmd2vsler0f4pa2de25fzxpr005sw&quot; timestamp=&quot;0&quot;&gt;22719&lt;\/key&gt;&lt;\/foreign-keys&gt;&lt;ref-type name=&quot;Journal Article&quot;&gt;17&lt;\/ref-type&gt;&lt;contributors&gt;&lt;authors&gt;&lt;author&gt;Gringras&#x002C;Paul&lt;\/author&gt;&lt;author&gt;Nir&#x002C;Tali&lt;\/author&gt;&lt;author&gt;Breddy&#x002C;John&lt;\/author&gt;&lt;author&gt;Frydman-Marom&#x002C;Anat&lt;\/author&gt;&lt;author&gt;Findling&#x002C;Robert L. &lt;\/author&gt;&lt;\/authors&gt;&lt;\/contributors&gt;&lt;titles&gt;&lt;title&gt;Efficacy and Safety of Pediatric Prolonged-Release Melatonin for Insomnia in Children With Autism Spectrum Disorder&lt;\/title&gt;&lt;secondary-title&gt;Journal of the American Academy of Child &amp;amp;amp; Adolescent Psychiatry&lt;\/secondary-title&gt;&lt;\/titles&gt;&lt;pages&gt;948-957.e4&lt;\/pages&gt;&lt;volume&gt;56&lt;\/volume&gt;&lt;number&gt;11&lt;\/number&gt;&lt;dates&gt;&lt;year&gt;2017&lt;\/year&gt;&lt;\/dates&gt;&lt;urls&gt;&lt;pdf-urls&gt;&lt;url&gt;https:\/\/lib.bcfi-cbip.be\/librarian\/pdfviewer.php?file=22719.pdf&lt;\/url&gt;&lt;\/pdf-urls&gt;&lt;\/urls&gt;&lt;electronic-resource-num&gt;10.1016\/j.jaac.2017.09.414&lt;\/electronic-resource-num&gt;&lt;\/record&gt;&lt;\/Cite&gt;&lt;\/EndNote&gt;<span style='mso-element:field-separator'><\/span><\/span><![endif]--><sup><span class='folia-referentie-nummer'>14&#x002C;15<\/span><\/sup><!--[if supportFields]><span style='font-size:12.0pt;line-height:150%;font-family:'Calibri'&#x002C;sans-serif; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font: minor-latin;mso-bidi-font-family:'Times New Roman';mso-ansi-language:NL-BE; mso-fareast-language:NL-BE;mso-bidi-language:AR-SA'><span style='mso-element: field-end'><\/span><\/span><![endif]-->.<\/li>\n<li>Selon une &eacute;tude randomis&eacute;e de bonne qualit&eacute; portant sur 160 enfants (4-10 ans) atteints d&rsquo;un trouble du spectre de l&rsquo;autisme et d&#39;insomnie&#x002C; une combinaison de m&eacute;latonine 3mg (&agrave; lib&eacute;ration contr&ocirc;l&eacute;e) avec une br&egrave;ve th&eacute;rapie cognitivo-comportementale donne les meilleurs r&eacute;sultats : chez 85% des enfants&#x002C; le temps d&rsquo;endormissement s&#39;est am&eacute;lior&eacute; apr&egrave;s 12 semaines (temps d&rsquo;endormissement &le; 30 minutes ou au moins r&eacute;duit de 50% par rapport au d&eacute;but de l&rsquo;&eacute;tude)&#x002C; contre 39% des enfants avec la m&eacute;latonine en monoth&eacute;rapie&#x002C; 10% avec la th&eacute;rapie cognitivo-comportementale seule et 0% avec le placebo<!--[if supportFields]><span style='font-size:12.0pt;line-height:150%;font-family:'Calibri'&#x002C;sans-serif; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font: minor-latin;mso-bidi-font-family:'Times New Roman';mso-ansi-language:NL-BE; mso-fareast-language:NL-BE;mso-bidi-language:AR-SA'><span style='mso-element: field-begin'><\/span> ADDIN EN.CITE <span style='mso-element:field-begin'><\/span><span style='mso-spacerun:yes'>\u00a0<\/span>ADDIN EN.CITE.DATA <![if gte mso 9]><xml> <w:data>3C456E644E6F74653E3C436974653E3C417574686F723E416E6F6E796D6F75733C2F417574686F723E3C596561723E323031353C2F596561723E3C5265634E756D3E373831313C2F5265634E756D3E3C446973706C6179546578743E3C7374796C6520666163653D227375706572736372697074223E362C2031363C2F7374796C653E3C2F446973706C6179546578743E3C7265636F72643E3C7265632D6E756D6265723E373831313C2F7265632D6E756D6265723E3C666F726569676E2D6B6579733E3C6B6579206170703D22454E222064622D69643D2239657374776666726D643276736C657230663470613264653235667A7870723030357377222074696D657374616D703D2230223E373831313C2F6B65793E3C2F666F726569676E2D6B6579733E3C7265662D74797065206E616D653D224A6F75726E616C2041727469636C65223E31373C2F7265662D747970653E3C636F6E7472696275746F72733E3C617574686F72733E3C617574686F723E416E6F6E796D6F75732C3C2F617574686F723E3C2F617574686F72733E3C2F636F6E7472696275746F72733E3C7469746C65733E3C7469746C653E4D656C61746F6E696E20666F7220736C6565702070726F626C656D7320696E206368696C6472656E2077697468206E6575726F646576656C6F706D656E74616C206469736F72646572733C2F7469746C653E3C7365636F6E646172792D7469746C653E4472756720546865722042756C6C3C2F7365636F6E646172792D7469746C653E3C2F7469746C65733E3C70616765733E3131372D3132303C2F70616765733E3C766F6C756D653E35333C2F766F6C756D653E3C6E756D6265723E31303C2F6E756D6265723E3C64617465733E3C796561723E323031353C2F796561723E3C2F64617465733E3C75726C733E3C7064662D75726C733E3C75726C3E68747470733A2F2F6C69622E626366692D636269702E62652F6C696272617269616E2F7064667669657765722E7068703F66696C653D373831312E7064663C2F75726C3E3C2F7064662D75726C733E3C2F75726C733E3C6163636573732D646174653E323031352D31312D31353C2F6163636573732D646174653E3C6D6F6469666965642D646174653E544620496E736F6D6E3C2F6D6F6469666965642D646174653E3C2F7265636F72643E3C2F436974653E3C436974653E3C417574686F723E436F72746573693C2F417574686F723E3C596561723E323031323C2F596561723E3C5265634E756D3E32333031383C2F5265634E756D3E3C7265636F72643E3C7265632D6E756D6265723E32333031383C2F7265632D6E756D6265723E3C666F726569676E2D6B6579733E3C6B6579206170703D22454E222064622D69643D2239657374776666726D643276736C657230663470613264653235667A7870723030357377222074696D657374616D703D2230223E32333031383C2F6B65793E3C2F666F726569676E2D6B6579733E3C7265662D74797065206E616D653D224A6F75726E616C2041727469636C65223E31373C2F7265662D747970653E3C636F6E7472696275746F72733E3C617574686F72733E3C617574686F723E436F72746573692C466C617669613C2F617574686F723E3C617574686F723E4769616E6E6F7474692C466C617669613C2F617574686F723E3C617574686F723E53656261737469616E692C5465726573613C2F617574686F723E3C617574686F723E50616E756E7A692C536172613C2F617574686F723E3C617574686F723E56616C656E74652C446F6E6174656C6C613C2F617574686F723E3C2F617574686F72733E3C2F636F6E7472696275746F72733E3C7469746C65733E3C7469746C653E436F6E74726F6C6C65642D72656C65617365206D656C61746F6E696E2C2073696E676C7920616E6420636F6D62696E6564207769746820636F676E6974697665206265686176696F7572616C20746865726170792C20666F722070657273697374656E7420696E736F6D6E696120696E206368696C6472656E20776974682061757469736D20737065637472756D206469736F72646572733A20612072616E646F6D697A656420706C616365626F2D636F6E74726F6C6C656420747269616C2E3C2F7469746C653E3C7365636F6E646172792D7469746C653E4A20536C656570205265733C2F7365636F6E646172792D7469746C653E3C2F7469746C65733E3C70616765733E3730302D393C2F70616765733E3C766F6C756D653E32313C2F766F6C756D653E3C6E756D6265723E363C2F6E756D6265723E3C64617465733E3C796561723E323031323C2F796561723E3C2F64617465733E3C75726C733E3C72656C617465642D75726C733E3C75726C3E68747470733A2F2F7777772E6E6362692E6E6C6D2E6E69682E676F762F7075626D65642F32323631363835333C2F75726C3E3C2F72656C617465642D75726C733E3C7064662D75726C733E3C75726C3E68747470733A2F2F6C69622E626366692D636269702E62652F6C696272617269616E2F7064667669657765722E7068703F66696C653D32333031382E7064663C2F75726C3E3C2F7064662D75726C733E3C2F75726C733E3C656C656374726F6E69632D7265736F757263652D6E756D3E31302E313131312F6A2E313336352D323836392E323031322E30313032312E783C2F656C656374726F6E69632D7265736F757263652D6E756D3E3C2F7265636F72643E3C2F436974653E3C436974653E3C417574686F723E436F72746573693C2F417574686F723E3C596561723E323031323C2F596561723E3C5265634E756D3E32333031383C2F5265634E756D3E3C7265636F72643E3C7265632D6E756D6265723E32333031383C2F7265632D6E756D6265723E3C666F726569676E2D6B6579733E3C6B6579206170703D22454E222064622D69643D2239657374776666726D643276736C657230663470613264653235667A7870723030357377222074696D657374616D703D2230223E32333031383C2F6B65793E3C2F666F726569676E2D6B6579733E3C7265662D74797065206E616D653D224A6F75726E616C2041727469636C65223E31373C2F7265662D747970653E3C636F6E7472696275746F72733E3C617574686F72733E3C617574686F723E436F72746573692C466C617669613C2F617574686F723E3C617574686F723E4769616E6E6F7474692C466C617669613C2F617574686F723E3C617574686F723E53656261737469616E692C5465726573613C2F617574686F723E3C617574686F723E50616E756E7A692C536172613C2F617574686F723E3C617574686F723E56616C656E74652C446F6E6174656C6C613C2F617574686F723E3C2F617574686F72733E3C2F636F6E7472696275746F72733E3C7469746C65733E3C7469746C653E436F6E74726F6C6C65642D72656C65617365206D656C61746F6E696E2C2073696E676C7920616E6420636F6D62696E6564207769746820636F676E6974697665206265686176696F7572616C20746865726170792C20666F722070657273697374656E7420696E736F6D6E696120696E206368696C6472656E20776974682061757469736D20737065637472756D206469736F72646572733A20612072616E646F6D697A656420706C616365626F2D636F6E74726F6C6C656420747269616C2E3C2F7469746C653E3C7365636F6E646172792D7469746C653E4A20536C656570205265733C2F7365636F6E646172792D7469746C653E3C2F7469746C65733E3C70616765733E3730302D393C2F70616765733E3C766F6C756D653E32313C2F766F6C756D653E3C6E756D6265723E363C2F6E756D6265723E3C64617465733E3C796561723E323031323C2F796561723E3C2F64617465733E3C75726C733E3C72656C617465642D75726C733E3C75726C3E68747470733A2F2F7777772E6E6362692E6E6C6D2E6E69682E676F762F7075626D65642F32323631363835333C2F75726C3E3C2F72656C617465642D75726C733E3C7064662D75726C733E3C75726C3E68747470733A2F2F6C69622E626366692D636269702E62652F6C696272617269616E2F7064667669657765722E7068703F66696C653D32333031382E7064663C2F75726C3E3C2F7064662D75726C733E3C2F75726C733E3C656C656374726F6E69632D7265736F757263652D6E756D3E31302E313131312F6A2E313336352D323836392E323031322E30313032312E783C2F656C656374726F6E69632D7265736F757263652D6E756D3E3C2F7265636F72643E3C2F436974653E3C2F456E644E6F74653E<\/w:data> <\/xml><![endif]><span style='mso-element:field-end'><\/span><span style='mso-element:field-separator'><\/span><\/span><![endif]--><sup><span class='folia-referentie-nummer'>6&#x002C;16<\/span><\/sup><!--[if gte mso 9]><xml> <w:data>3C456E644E6F74653E3C436974653E3C417574686F723E416E6F6E796D6F75733C2F417574686F723E3C596561723E323031353C2F596561723E3C5265634E756D3E373831313C2F5265634E756D3E3C446973706C6179546578743E3C7374796C6520666163653D227375706572736372697074223E362C2031363C2F7374796C653E3C2F446973706C6179546578743E3C7265636F72643E3C7265632D6E756D6265723E373831313C2F7265632D6E756D6265723E3C666F726569676E2D6B6579733E3C6B6579206170703D22454E222064622D69643D2239657374776666726D643276736C657230663470613264653235667A7870723030357377222074696D657374616D703D2230223E373831313C2F6B65793E3C2F666F726569676E2D6B6579733E3C7265662D74797065206E616D653D224A6F75726E616C2041727469636C65223E31373C2F7265662D747970653E3C636F6E7472696275746F72733E3C617574686F72733E3C617574686F723E416E6F6E796D6F75732C3C2F617574686F723E3C2F617574686F72733E3C2F636F6E7472696275746F72733E3C7469746C65733E3C7469746C653E4D656C61746F6E696E20666F7220736C6565702070726F626C656D7320696E206368696C6472656E2077697468206E6575726F646576656C6F706D656E74616C206469736F72646572733C2F7469746C653E3C7365636F6E646172792D7469746C653E4472756720546865722042756C6C3C2F7365636F6E646172792D7469746C653E3C2F7469746C65733E3C70616765733E3131372D3132303C2F70616765733E3C766F6C756D653E35333C2F766F6C756D653E3C6E756D6265723E31303C2F6E756D6265723E3C64617465733E3C796561723E323031353C2F796561723E3C2F64617465733E3C75726C733E3C7064662D75726C733E3C75726C3E68747470733A2F2F6C69622E626366692D636269702E62652F6C696272617269616E2F7064667669657765722E7068703F66696C653D373831312E7064663C2F75726C3E3C2F7064662D75726C733E3C2F75726C733E3C6163636573732D646174653E323031352D31312D31353C2F6163636573732D646174653E3C6D6F6469666965642D646174653E544620496E736F6D6E3C2F6D6F6469666965642D646174653E3C2F7265636F72643E3C2F436974653E3C436974653E3C417574686F723E436F72746573693C2F417574686F723E3C596561723E323031323C2F596561723E3C5265634E756D3E32333031383C2F5265634E756D3E3C7265636F72643E3C7265632D6E756D6265723E32333031383C2F7265632D6E756D6265723E3C666F726569676E2D6B6579733E3C6B6579206170703D22454E222064622D69643D2239657374776666726D643276736C657230663470613264653235667A7870723030357377222074696D657374616D703D2230223E32333031383C2F6B65793E3C2F666F726569676E2D6B6579733E3C7265662D74797065206E616D653D224A6F75726E616C2041727469636C65223E31373C2F7265662D747970653E3C636F6E7472696275746F72733E3C617574686F72733E3C617574686F723E436F72746573692C466C617669613C2F617574686F723E3C617574686F723E4769616E6E6F7474692C466C617669613C2F617574686F723E3C617574686F723E53656261737469616E692C5465726573613C2F617574686F723E3C617574686F723E50616E756E7A692C536172613C2F617574686F723E3C617574686F723E56616C656E74652C446F6E6174656C6C613C2F617574686F723E3C2F617574686F72733E3C2F636F6E7472696275746F72733E3C7469746C65733E3C7469746C653E436F6E74726F6C6C65642D72656C65617365206D656C61746F6E696E2C2073696E676C7920616E6420636F6D62696E6564207769746820636F676E6974697665206265686176696F7572616C20746865726170792C20666F722070657273697374656E7420696E736F6D6E696120696E206368696C6472656E20776974682061757469736D20737065637472756D206469736F72646572733A20612072616E646F6D697A656420706C616365626F2D636F6E74726F6C6C656420747269616C2E3C2F7469746C653E3C7365636F6E646172792D7469746C653E4A20536C656570205265733C2F7365636F6E646172792D7469746C653E3C2F7469746C65733E3C70616765733E3730302D393C2F70616765733E3C766F6C756D653E32313C2F766F6C756D653E3C6E756D6265723E363C2F6E756D6265723E3C64617465733E3C796561723E323031323C2F796561723E3C2F64617465733E3C75726C733E3C72656C617465642D75726C733E3C75726C3E68747470733A2F2F7777772E6E6362692E6E6C6D2E6E69682E676F762F7075626D65642F32323631363835333C2F75726C3E3C2F72656C617465642D75726C733E3C7064662D75726C733E3C75726C3E68747470733A2F2F6C69622E626366692D636269702E62652F6C696272617269616E2F7064667669657765722E7068703F66696C653D32333031382E7064663C2F75726C3E3C2F7064662D75726C733E3C2F75726C733E3C656C656374726F6E69632D7265736F757263652D6E756D3E31302E313131312F6A2E313336352D323836392E323031322E30313032312E783C2F656C656374726F6E69632D7265736F757263652D6E756D3E3C2F7265636F72643E3C2F436974653E3C436974653E3C417574686F723E436F72746573693C2F417574686F723E3C596561723E323031323C2F596561723E3C5265634E756D3E32333031383C2F5265634E756D3E3C7265636F72643E3C7265632D6E756D6265723E32333031383C2F7265632D6E756D6265723E3C666F726569676E2D6B6579733E3C6B6579206170703D22454E222064622D69643D2239657374776666726D643276736C657230663470613264653235667A7870723030357377222074696D657374616D703D2230223E32333031383C2F6B65793E3C2F666F726569676E2D6B6579733E3C7265662D74797065206E616D653D224A6F75726E616C2041727469636C65223E31373C2F7265662D747970653E3C636F6E7472696275746F72733E3C617574686F72733E3C617574686F723E436F72746573692C466C617669613C2F617574686F723E3C617574686F723E4769616E6E6F7474692C466C617669613C2F617574686F723E3C617574686F723E53656261737469616E692C5465726573613C2F617574686F723E3C617574686F723E50616E756E7A692C536172613C2F617574686F723E3C617574686F723E56616C656E74652C446F6E6174656C6C613C2F617574686F723E3C2F617574686F72733E3C2F636F6E7472696275746F72733E3C7469746C65733E3C7469746C653E436F6E74726F6C6C65642D72656C65617365206D656C61746F6E696E2C2073696E676C7920616E6420636F6D62696E6564207769746820636F676E6974697665206265686176696F7572616C20746865726170792C20666F722070657273697374656E7420696E736F6D6E696120696E206368696C6472656E20776974682061757469736D20737065637472756D206469736F72646572733A20612072616E646F6D697A656420706C616365626F2D636F6E74726F6C6C656420747269616C2E3C2F7469746C653E3C7365636F6E646172792D7469746C653E4A20536C656570205265733C2F7365636F6E646172792D7469746C653E3C2F7469746C65733E3C70616765733E3730302D393C2F70616765733E3C766F6C756D653E32313C2F766F6C756D653E3C6E756D6265723E363C2F6E756D6265723E3C64617465733E3C796561723E323031323C2F796561723E3C2F64617465733E3C75726C733E3C72656C617465642D75726C733E3C75726C3E68747470733A2F2F7777772E6E6362692E6E6C6D2E6E69682E676F762F7075626D65642F32323631363835333C2F75726C3E3C2F72656C617465642D75726C733E3C7064662D75726C733E3C75726C3E68747470733A2F2F6C69622E626366692D636269702E62652F6C696272617269616E2F7064667669657765722E7068703F66696C653D32333031382E7064663C2F75726C3E3C2F7064662D75726C733E3C2F75726C733E3C656C656374726F6E69632D7265736F757263652D6E756D3E31302E313131312F6A2E313336352D323836392E323031322E30313032312E783C2F656C656374726F6E69632D7265736F757263652D6E756D3E3C2F7265636F72643E3C2F436974653E3C2F456E644E6F74653E<\/w:data> <\/xml><![endif]--><!--[if supportFields]><span style='font-size:12.0pt; line-height:150%;font-family:'Calibri'&#x002C;sans-serif;mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family: 'Times New Roman';mso-ansi-language:NL-BE;mso-fareast-language:NL-BE; mso-bidi-language:AR-SA'><span style='mso-element:field-end'><\/span><\/span><![endif]-->.<\/li>\n<\/ul><\/div>\n<p>Le moment optimal de la prise de m&eacute;latonine et la posologie optimale ne sont pas clairement &eacute;tablis<!--[if supportFields]><span style='font-size:12.0pt; line-height:150%;font-family:'Calibri'&#x002C;sans-serif;mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family: 'Times New Roman';mso-ansi-language:NL-BE;mso-fareast-language:EN-US; mso-bidi-language:AR-SA'><span style='mso-element:field-begin'><\/span> ADDIN EN.CITE &lt;EndNote&gt;&lt;Cite&gt;&lt;Year&gt;2020&lt;\/Year&gt;&lt;RecNum&gt;21965&lt;\/RecNum&gt;&lt;DisplayText&gt;&lt;style face=&quot;superscript&quot;&gt;5&lt;\/style&gt;&lt;\/DisplayText&gt;&lt;record&gt;&lt;rec-number&gt;21965&lt;\/rec-number&gt;&lt;foreign-keys&gt;&lt;key app=&quot;EN&quot; db-id=&quot;9estwffrmd2vsler0f4pa2de25fzxpr005sw&quot; timestamp=&quot;0&quot;&gt;21965&lt;\/key&gt;&lt;\/foreign-keys&gt;&lt;ref-type name=&quot;Journal Article&quot;&gt;17&lt;\/ref-type&gt;&lt;contributors&gt;&lt;\/contributors&gt;&lt;titles&gt;&lt;title&gt;Melatonin for Insomnia in Children&lt;\/title&gt;&lt;secondary-title&gt;JAMA&lt;\/secondary-title&gt;&lt;\/titles&gt;&lt;pages&gt;1559-1560&lt;\/pages&gt;&lt;volume&gt;324&lt;\/volume&gt;&lt;number&gt;15&lt;\/number&gt;&lt;dates&gt;&lt;year&gt;2020&lt;\/year&gt;&lt;\/dates&gt;&lt;urls&gt;&lt;related-urls&gt;&lt;url&gt;https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pubmed\/33079151|https:\/\/jamanetwork.com\/journals\/jama\/articlepdf\/2771898\/jama_2020_ml_200011_1602876059.77042.pdf&lt;\/url&gt;&lt;\/related-urls&gt;&lt;pdf-urls&gt;&lt;url&gt;https:\/\/lib.bcfi-cbip.be\/librarian\/pdfviewer.php?file=21965.pdf&lt;\/url&gt;&lt;\/pdf-urls&gt;&lt;\/urls&gt;&lt;electronic-resource-num&gt;10.1001\/jama.2020.12193&lt;\/electronic-resource-num&gt;&lt;access-date&gt;2020\/10\/02 tot 2020\/10\/15&lt;\/access-date&gt;&lt;modified-date&gt;H\u00b0 Zen; H\u00b0 Psy; TF Insomn&lt;\/modified-date&gt;&lt;\/record&gt;&lt;\/Cite&gt;&lt;\/EndNote&gt;<span style='mso-element:field-separator'><\/span><\/span><![endif]--><sup><span class='folia-referentie-nummer'>5<\/span><\/sup><!--[if supportFields]><span style='font-size:12.0pt;line-height:150%;font-family:'Calibri'&#x002C;sans-serif; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font: minor-latin;mso-bidi-font-family:'Times New Roman';mso-ansi-language:NL-BE; mso-fareast-language:EN-US;mso-bidi-language:AR-SA'><span style='mso-element: field-end'><\/span><\/span><![endif]-->. Apr&egrave;s administration orale&#x002C; la biodisponibilit&eacute; de la m&eacute;latonine est faible et variable<!--[if supportFields]><span style='font-size:12.0pt;line-height:150%;font-family:'Calibri'&#x002C;sans-serif; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font: minor-latin;mso-bidi-font-family:'Times New Roman';mso-ansi-language:NL-BE; mso-fareast-language:EN-US;mso-bidi-language:AR-SA'><span style='mso-element: field-begin'><\/span> ADDIN EN.CITE &lt;EndNote&gt;&lt;Cite&gt;&lt;Author&gt;Stolk&lt;\/Author&gt;&lt;Year&gt;2020&lt;\/Year&gt;&lt;RecNum&gt;21078&lt;\/RecNum&gt;&lt;DisplayText&gt;&lt;style face=&quot;superscript&quot;&gt;4&lt;\/style&gt;&lt;\/DisplayText&gt;&lt;record&gt;&lt;rec-number&gt;21078&lt;\/rec-number&gt;&lt;foreign-keys&gt;&lt;key app=&quot;EN&quot; db-id=&quot;9estwffrmd2vsler0f4pa2de25fzxpr005sw&quot; timestamp=&quot;0&quot;&gt;21078&lt;\/key&gt;&lt;\/foreign-keys&gt;&lt;ref-type name=&quot;Journal Article&quot;&gt;17&lt;\/ref-type&gt;&lt;contributors&gt;&lt;authors&gt;&lt;author&gt;Stolk&#x002C;LML&lt;\/author&gt;&lt;\/authors&gt;&lt;\/contributors&gt;&lt;titles&gt;&lt;title&gt;Geen melatonine bij primaire slaapstoornissen&lt;\/title&gt;&lt;secondary-title&gt;Geneesmiddelenbulletin&lt;\/secondary-title&gt;&lt;\/titles&gt;&lt;pages&gt;41-4&lt;\/pages&gt;&lt;volume&gt;54&lt;\/volume&gt;&lt;dates&gt;&lt;year&gt;2020&lt;\/year&gt;&lt;\/dates&gt;&lt;urls&gt;&lt;pdf-urls&gt;&lt;url&gt;https:\/\/lib.bcfi-cbip.be\/librarian\/pdfviewer.php?file=21078.pdf&lt;\/url&gt;&lt;\/pdf-urls&gt;&lt;\/urls&gt;&lt;access-date&gt;2020\/04\/16 tot 2020\/05\/01&lt;\/access-date&gt;&lt;modified-date&gt;H\u00b0 Zen; H\u00b0 Psy; TF Insomn ; ISDB&lt;\/modified-date&gt;&lt;\/record&gt;&lt;\/Cite&gt;&lt;\/EndNote&gt;<span style='mso-element:field-separator'><\/span><\/span><![endif]--><sup><span class='folia-referentie-nummer'>4<\/span><\/sup><!--[if supportFields]><span style='font-size:12.0pt;line-height:150%;font-family:'Calibri'&#x002C;sans-serif; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font: minor-latin;mso-bidi-font-family:'Times New Roman';mso-ansi-language:NL-BE; mso-fareast-language:EN-US;mso-bidi-language:AR-SA'><span style='mso-element: field-end'><\/span><\/span><![endif]-->.<\/p>\n<h3>Innocuit&eacute;<\/h3>\n<p>Des &eacute;tudes cliniques sugg&egrave;rent que <b>l&#39;utilisation &agrave; court terme<\/b> de la m&eacute;latonine chez les enfants est relativement s&ucirc;re. Parmi les effets ind&eacute;sirables fr&eacute;quemment rapport&eacute;s&#x002C; on compte notamment la somnolence diurne et des c&eacute;phal&eacute;es&nbsp;; des cas d&#39;&eacute;nur&eacute;sie&#x002C; des vertiges&#x002C; de la diarrh&eacute;e et des &eacute;ruptions cutan&eacute;es ont &eacute;galement &eacute;t&eacute; rapport&eacute;s<!--[if supportFields]><span style='font-size:12.0pt;line-height:150%;font-family:'Calibri'&#x002C;sans-serif; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font: minor-latin;mso-bidi-font-family:'Times New Roman';mso-ansi-language:NL-BE; mso-fareast-language:EN-US;mso-bidi-language:AR-SA'><span style='mso-element: field-begin'><\/span> ADDIN EN.CITE <span style='mso-element:field-begin'><\/span><span style='mso-spacerun:yes'>\u00a0<\/span>ADDIN EN.CITE.DATA <![if gte mso 9]><xml> <w:data>3C456E644E6F74653E3C436974653E3C596561723E323032303C2F596561723E3C5265634E756D3E32313936353C2F5265634E756D3E3C446973706C6179546578743E3C7374796C6520666163653D227375706572736372697074223E352C2031302C2031353C2F7374796C653E3C2F446973706C6179546578743E3C7265636F72643E3C7265632D6E756D6265723E32313936353C2F7265632D6E756D6265723E3C666F726569676E2D6B6579733E3C6B6579206170703D22454E222064622D69643D2239657374776666726D643276736C657230663470613264653235667A7870723030357377222074696D657374616D703D2230223E32313936353C2F6B65793E3C2F666F726569676E2D6B6579733E3C7265662D74797065206E616D653D224A6F75726E616C2041727469636C65223E31373C2F7265662D747970653E3C636F6E7472696275746F72733E3C2F636F6E7472696275746F72733E3C7469746C65733E3C7469746C653E4D656C61746F6E696E20666F7220496E736F6D6E696120696E204368696C6472656E3C2F7469746C653E3C7365636F6E646172792D7469746C653E4A414D413C2F7365636F6E646172792D7469746C653E3C2F7469746C65733E3C70616765733E313535392D313536303C2F70616765733E3C766F6C756D653E3332343C2F766F6C756D653E3C6E756D6265723E31353C2F6E756D6265723E3C64617465733E3C796561723E323032303C2F796561723E3C2F64617465733E3C75726C733E3C72656C617465642D75726C733E3C75726C3E68747470733A2F2F7777772E6E6362692E6E6C6D2E6E69682E676F762F7075626D65642F33333037393135317C68747470733A2F2F6A616D616E6574776F726B2E636F6D2F6A6F75726E616C732F6A616D612F61727469636C657064662F323737313839382F6A616D615F323032305F6D6C5F3230303031315F313630323837363035392E37373034322E7064663C2F75726C3E3C2F72656C617465642D75726C733E3C7064662D75726C733E3C75726C3E68747470733A2F2F6C69622E626366692D636269702E62652F6C696272617269616E2F7064667669657765722E7068703F66696C653D32313936352E7064663C2F75726C3E3C2F7064662D75726C733E3C2F75726C733E3C656C656374726F6E69632D7265736F757263652D6E756D3E31302E313030312F6A616D612E323032302E31323139333C2F656C656374726F6E69632D7265736F757263652D6E756D3E3C6163636573732D646174653E323032302F31302F303220746F7420323032302F31302F31353C2F6163636573732D646174653E3C6D6F6469666965642D646174653E48C2B0205A656E3B2048C2B0205073793B20544620496E736F6D6E3C2F6D6F6469666965642D646174653E3C2F7265636F72643E3C2F436974653E3C436974653E3C417574686F723E5061756C3C2F417574686F723E3C596561723E323031373C2F596561723E3C5265634E756D3E32323731393C2F5265634E756D3E3C7265636F72643E3C7265632D6E756D6265723E32323731393C2F7265632D6E756D6265723E3C666F726569676E2D6B6579733E3C6B6579206170703D22454E222064622D69643D2239657374776666726D643276736C657230663470613264653235667A7870723030357377222074696D657374616D703D2230223E32323731393C2F6B65793E3C2F666F726569676E2D6B6579733E3C7265662D74797065206E616D653D224A6F75726E616C2041727469636C65223E31373C2F7265662D747970653E3C636F6E7472696275746F72733E3C617574686F72733E3C617574686F723E4772696E677261732C5061756C3C2F617574686F723E3C617574686F723E4E69722C54616C693C2F617574686F723E3C617574686F723E4272656464792C4A6F686E3C2F617574686F723E3C617574686F723E467279646D616E2D4D61726F6D2C416E61743C2F617574686F723E3C617574686F723E46696E646C696E672C526F62657274204C2E203C2F617574686F723E3C2F617574686F72733E3C2F636F6E7472696275746F72733E3C7469746C65733E3C7469746C653E456666696361637920616E6420536166657479206F66205065646961747269632050726F6C6F6E6765642D52656C65617365204D656C61746F6E696E20666F7220496E736F6D6E696120696E204368696C6472656E20576974682041757469736D20537065637472756D204469736F726465723C2F7469746C653E3C7365636F6E646172792D7469746C653E4A6F75726E616C206F662074686520416D65726963616E2041636164656D79206F66204368696C642026616D703B616D703B2041646F6C657363656E7420507379636869617472793C2F7365636F6E646172792D7469746C653E3C2F7469746C65733E3C70616765733E3934382D3935372E65343C2F70616765733E3C766F6C756D653E35363C2F766F6C756D653E3C6E756D6265723E31313C2F6E756D6265723E3C64617465733E3C796561723E323031373C2F796561723E3C2F64617465733E3C75726C733E3C7064662D75726C733E3C75726C3E68747470733A2F2F6C69622E626366692D636269702E62652F6C696272617269616E2F7064667669657765722E7068703F66696C653D32323731392E7064663C2F75726C3E3C2F7064662D75726C733E3C2F75726C733E3C656C656374726F6E69632D7265736F757263652D6E756D3E31302E313031362F6A2E6A6161632E323031372E30392E3431343C2F656C656374726F6E69632D7265736F757263652D6E756D3E3C2F7265636F72643E3C2F436974653E3C436974653E3C417574686F723E57696C6C69616D73204275636B6C65793C2F417574686F723E3C596561723E323032303C2F596561723E3C5265634E756D3E32303631343C2F5265634E756D3E3C7265636F72643E3C7265632D6E756D6265723E32303631343C2F7265632D6E756D6265723E3C666F726569676E2D6B6579733E3C6B6579206170703D22454E222064622D69643D2239657374776666726D643276736C657230663470613264653235667A7870723030357377222074696D657374616D703D2230223E32303631343C2F6B65793E3C2F666F726569676E2D6B6579733E3C7265662D74797065206E616D653D224A6F75726E616C2041727469636C65223E31373C2F7265662D747970653E3C636F6E7472696275746F72733E3C617574686F72733E3C617574686F723E57696C6C69616D73204275636B6C65792C412E203C2F617574686F723E3C617574686F723E486972747A2C442E203C2F617574686F723E3C617574686F723E4F736B6F75692C4D2E203C2F617574686F723E3C617574686F723E41726D7374726F6E672C4D2E204A2E203C2F617574686F723E3C617574686F723E42617472612C412E203C2F617574686F723E3C617574686F723E4272696467656D6F68616E2C432E203C2F617574686F723E3C617574686F723E436F7572792C442E203C2F617574686F723E3C617574686F723E446177736F6E2C472E203C2F617574686F723E3C617574686F723E446F6E6C65792C442E203C2F617574686F723E3C617574686F723E46696E646C696E672C522E204C2E203C2F617574686F723E3C617574686F723E4761756768616E2C542E203C2F617574686F723E3C617574686F723E476C6F73732C442E203C2F617574686F723E3C617574686F723E47726F6E736574682C472E203C2F617574686F723E3C617574686F723E4B6573736C65722C522E203C2F617574686F723E3C617574686F723E4D6572696C6C61742C532E203C2F617574686F723E3C617574686F723E4D696368656C736F6E2C442E203C2F617574686F723E3C617574686F723E4F77656E732C4A2E203C2F617574686F723E3C617574686F723E5072696E67736865696D2C542E203C2F617574686F723E3C617574686F723E53696B6963682C4C2E203C2F617574686F723E3C617574686F723E537461686D65722C412E203C2F617574686F723E3C617574686F723E546875726D2C412E203C2F617574686F723E3C617574686F723E547563686D616E2C522E203C2F617574686F723E3C617574686F723E57617272656E2C5A2E203C2F617574686F723E3C617574686F723E57657468657262792C412E203C2F617574686F723E3C617574686F723E57697A6E69747A65722C4D2E203C2F617574686F723E3C617574686F723E41736877616C2C532E203C2F617574686F723E3C2F617574686F72733E3C2F636F6E7472696275746F72733E3C7469746C65733E3C7469746C653E50726163746963652067756964656C696E653A2054726561746D656E7420666F7220696E736F6D6E696120616E642064697372757074656420736C656570206265686176696F7220696E206368696C6472656E20616E642061646F6C657363656E747320776974682061757469736D20737065637472756D206469736F726465723A205265706F7274206F66207468652047756964656C696E6520446576656C6F706D656E742C2044697373656D696E6174696F6E2C20616E6420496D706C656D656E746174696F6E20537562636F6D6D6974746565206F662074686520416D65726963616E2041636164656D79206F66204E6575726F6C6F67793C2F7469746C653E3C7365636F6E646172792D7469746C653E4E6575726F6C6F67793C2F7365636F6E646172792D7469746C653E3C2F7469746C65733E3C70616765733E31302E313231322F574E4C2E303030303030303030303030393033333C2F70616765733E3C64617465733E3C796561723E323032303C2F796561723E3C2F64617465733E3C75726C733E3C72656C617465642D75726C733E3C75726C3E68747470733A2F2F7777772E6E6362692E6E6C6D2E6E69682E676F762F7075626D65642F33323035313234347C68747470733A2F2F6E2E6E6575726F6C6F67792E6F72672F636F6E74656E742F6E6575726F6C6F67792F6561726C792F323032302F30322F31322F574E4C2E303030303030303030303030393033332E66756C6C2E7064663C2F75726C3E3C2F72656C617465642D75726C733E3C7064662D75726C733E3C75726C3E68747470733A2F2F6C69622E626366692D636269702E62652F6C696272617269616E2F7064667669657765722E7068703F66696C653D32303631342E7064663C2F75726C3E3C2F7064662D75726C733E3C2F75726C733E3C656C656374726F6E69632D7265736F757263652D6E756D3E31302E313231322F574E4C2E303030303030303030303030393033333C2F656C656374726F6E69632D7265736F757263652D6E756D3E3C6163636573732D646174653E323032302F30322F303220746F20323032302F30322F31353C2F6163636573732D646174653E3C6D6F6469666965642D646174653E544620496E736F6D6E3C2F6D6F6469666965642D646174653E3C2F7265636F72643E3C2F436974653E3C436974653E3C417574686F723E57696C6C69616D73204275636B6C65793C2F417574686F723E3C596561723E323032303C2F596561723E3C5265634E756D3E32303631343C2F5265634E756D3E3C7265636F72643E3C7265632D6E756D6265723E32303631343C2F7265632D6E756D6265723E3C666F726569676E2D6B6579733E3C6B6579206170703D22454E222064622D69643D2239657374776666726D643276736C657230663470613264653235667A7870723030357377222074696D657374616D703D2230223E32303631343C2F6B65793E3C2F666F726569676E2D6B6579733E3C7265662D74797065206E616D653D224A6F75726E616C2041727469636C65223E31373C2F7265662D747970653E3C636F6E7472696275746F72733E3C617574686F72733E3C617574686F723E57696C6C69616D73204275636B6C65792C412E203C2F617574686F723E3C617574686F723E486972747A2C442E203C2F617574686F723E3C617574686F723E4F736B6F75692C4D2E203C2F617574686F723E3C617574686F723E41726D7374726F6E672C4D2E204A2E203C2F617574686F723E3C617574686F723E42617472612C412E203C2F617574686F723E3C617574686F723E4272696467656D6F68616E2C432E203C2F617574686F723E3C617574686F723E436F7572792C442E203C2F617574686F723E3C617574686F723E446177736F6E2C472E203C2F617574686F723E3C617574686F723E446F6E6C65792C442E203C2F617574686F723E3C617574686F723E46696E646C696E672C522E204C2E203C2F617574686F723E3C617574686F723E4761756768616E2C542E203C2F617574686F723E3C617574686F723E476C6F73732C442E203C2F617574686F723E3C617574686F723E47726F6E736574682C472E203C2F617574686F723E3C617574686F723E4B6573736C65722C522E203C2F617574686F723E3C617574686F723E4D6572696C6C61742C532E203C2F617574686F723E3C617574686F723E4D696368656C736F6E2C442E203C2F617574686F723E3C617574686F723E4F77656E732C4A2E203C2F617574686F723E3C617574686F723E5072696E67736865696D2C542E203C2F617574686F723E3C617574686F723E53696B6963682C4C2E203C2F617574686F723E3C617574686F723E537461686D65722C412E203C2F617574686F723E3C617574686F723E546875726D2C412E203C2F617574686F723E3C617574686F723E547563686D616E2C522E203C2F617574686F723E3C617574686F723E57617272656E2C5A2E203C2F617574686F723E3C617574686F723E57657468657262792C412E203C2F617574686F723E3C617574686F723E57697A6E69747A65722C4D2E203C2F617574686F723E3C617574686F723E41736877616C2C532E203C2F617574686F723E3C2F617574686F72733E3C2F636F6E7472696275746F72733E3C7469746C65733E3C7469746C653E50726163746963652067756964656C696E653A2054726561746D656E7420666F7220696E736F6D6E696120616E642064697372757074656420736C656570206265686176696F7220696E206368696C6472656E20616E642061646F6C657363656E747320776974682061757469736D20737065637472756D206469736F726465723A205265706F7274206F66207468652047756964656C696E6520446576656C6F706D656E742C2044697373656D696E6174696F6E2C20616E6420496D706C656D656E746174696F6E20537562636F6D6D6974746565206F662074686520416D65726963616E2041636164656D79206F66204E6575726F6C6F67793C2F7469746C653E3C7365636F6E646172792D7469746C653E4E6575726F6C6F67793C2F7365636F6E646172792D7469746C653E3C2F7469746C65733E3C70616765733E31302E313231322F574E4C2E303030303030303030303030393033333C2F70616765733E3C64617465733E3C796561723E323032303C2F796561723E3C2F64617465733E3C75726C733E3C72656C617465642D75726C733E3C75726C3E68747470733A2F2F7777772E6E6362692E6E6C6D2E6E69682E676F762F7075626D65642F33323035313234347C68747470733A2F2F6E2E6E6575726F6C6F67792E6F72672F636F6E74656E742F6E6575726F6C6F67792F6561726C792F323032302F30322F31322F574E4C2E303030303030303030303030393033332E66756C6C2E7064663C2F75726C3E3C2F72656C617465642D75726C733E3C7064662D75726C733E3C75726C3E68747470733A2F2F6C69622E626366692D636269702E62652F6C696272617269616E2F7064667669657765722E7068703F66696C653D32303631342E7064663C2F75726C3E3C2F7064662D75726C733E3C2F75726C733E3C656C656374726F6E69632D7265736F757263652D6E756D3E31302E313231322F574E4C2E303030303030303030303030393033333C2F656C656374726F6E69632D7265736F757263652D6E756D3E3C6163636573732D646174653E323032302F30322F303220746F20323032302F30322F31353C2F6163636573732D646174653E3C6D6F6469666965642D646174653E544620496E736F6D6E3C2F6D6F6469666965642D646174653E3C2F7265636F72643E3C2F436974653E3C2F456E644E6F74653E00<\/w:data> <\/xml><![endif]><span style='mso-element:field-end'><\/span><span style='mso-element:field-separator'><\/span><\/span><![endif]--><sup><span class='folia-referentie-nummer'>5&#x002C;10&#x002C;15<\/span><\/sup><!--[if gte mso 9]><xml> <w:data>3C456E644E6F74653E3C436974653E3C596561723E323032303C2F596561723E3C5265634E756D3E32313936353C2F5265634E756D3E3C446973706C6179546578743E3C7374796C6520666163653D227375706572736372697074223E352C2031302C2031353C2F7374796C653E3C2F446973706C6179546578743E3C7265636F72643E3C7265632D6E756D6265723E32313936353C2F7265632D6E756D6265723E3C666F726569676E2D6B6579733E3C6B6579206170703D22454E222064622D69643D2239657374776666726D643276736C657230663470613264653235667A7870723030357377222074696D657374616D703D2230223E32313936353C2F6B65793E3C2F666F726569676E2D6B6579733E3C7265662D74797065206E616D653D224A6F75726E616C2041727469636C65223E31373C2F7265662D747970653E3C636F6E7472696275746F72733E3C2F636F6E7472696275746F72733E3C7469746C65733E3C7469746C653E4D656C61746F6E696E20666F7220496E736F6D6E696120696E204368696C6472656E3C2F7469746C653E3C7365636F6E646172792D7469746C653E4A414D413C2F7365636F6E646172792D7469746C653E3C2F7469746C65733E3C70616765733E313535392D313536303C2F70616765733E3C766F6C756D653E3332343C2F766F6C756D653E3C6E756D6265723E31353C2F6E756D6265723E3C64617465733E3C796561723E323032303C2F796561723E3C2F64617465733E3C75726C733E3C72656C617465642D75726C733E3C75726C3E68747470733A2F2F7777772E6E6362692E6E6C6D2E6E69682E676F762F7075626D65642F33333037393135317C68747470733A2F2F6A616D616E6574776F726B2E636F6D2F6A6F75726E616C732F6A616D612F61727469636C657064662F323737313839382F6A616D615F323032305F6D6C5F3230303031315F313630323837363035392E37373034322E7064663C2F75726C3E3C2F72656C617465642D75726C733E3C7064662D75726C733E3C75726C3E68747470733A2F2F6C69622E626366692D636269702E62652F6C696272617269616E2F7064667669657765722E7068703F66696C653D32313936352E7064663C2F75726C3E3C2F7064662D75726C733E3C2F75726C733E3C656C656374726F6E69632D7265736F757263652D6E756D3E31302E313030312F6A616D612E323032302E31323139333C2F656C656374726F6E69632D7265736F757263652D6E756D3E3C6163636573732D646174653E323032302F31302F303220746F7420323032302F31302F31353C2F6163636573732D646174653E3C6D6F6469666965642D646174653E48C2B0205A656E3B2048C2B0205073793B20544620496E736F6D6E3C2F6D6F6469666965642D646174653E3C2F7265636F72643E3C2F436974653E3C436974653E3C417574686F723E5061756C3C2F417574686F723E3C596561723E323031373C2F596561723E3C5265634E756D3E32323731393C2F5265634E756D3E3C7265636F72643E3C7265632D6E756D6265723E32323731393C2F7265632D6E756D6265723E3C666F726569676E2D6B6579733E3C6B6579206170703D22454E222064622D69643D2239657374776666726D643276736C657230663470613264653235667A7870723030357377222074696D657374616D703D2230223E32323731393C2F6B65793E3C2F666F726569676E2D6B6579733E3C7265662D74797065206E616D653D224A6F75726E616C2041727469636C65223E31373C2F7265662D747970653E3C636F6E7472696275746F72733E3C617574686F72733E3C617574686F723E4772696E677261732C5061756C3C2F617574686F723E3C617574686F723E4E69722C54616C693C2F617574686F723E3C617574686F723E4272656464792C4A6F686E3C2F617574686F723E3C617574686F723E467279646D616E2D4D61726F6D2C416E61743C2F617574686F723E3C617574686F723E46696E646C696E672C526F62657274204C2E203C2F617574686F723E3C2F617574686F72733E3C2F636F6E7472696275746F72733E3C7469746C65733E3C7469746C653E456666696361637920616E6420536166657479206F66205065646961747269632050726F6C6F6E6765642D52656C65617365204D656C61746F6E696E20666F7220496E736F6D6E696120696E204368696C6472656E20576974682041757469736D20537065637472756D204469736F726465723C2F7469746C653E3C7365636F6E646172792D7469746C653E4A6F75726E616C206F662074686520416D65726963616E2041636164656D79206F66204368696C642026616D703B616D703B2041646F6C657363656E7420507379636869617472793C2F7365636F6E646172792D7469746C653E3C2F7469746C65733E3C70616765733E3934382D3935372E65343C2F70616765733E3C766F6C756D653E35363C2F766F6C756D653E3C6E756D6265723E31313C2F6E756D6265723E3C64617465733E3C796561723E323031373C2F796561723E3C2F64617465733E3C75726C733E3C7064662D75726C733E3C75726C3E68747470733A2F2F6C69622E626366692D636269702E62652F6C696272617269616E2F7064667669657765722E7068703F66696C653D32323731392E7064663C2F75726C3E3C2F7064662D75726C733E3C2F75726C733E3C656C656374726F6E69632D7265736F757263652D6E756D3E31302E313031362F6A2E6A6161632E323031372E30392E3431343C2F656C656374726F6E69632D7265736F757263652D6E756D3E3C2F7265636F72643E3C2F436974653E3C436974653E3C417574686F723E57696C6C69616D73204275636B6C65793C2F417574686F723E3C596561723E323032303C2F596561723E3C5265634E756D3E32303631343C2F5265634E756D3E3C7265636F72643E3C7265632D6E756D6265723E32303631343C2F7265632D6E756D6265723E3C666F726569676E2D6B6579733E3C6B6579206170703D22454E222064622D69643D2239657374776666726D643276736C657230663470613264653235667A7870723030357377222074696D657374616D703D2230223E32303631343C2F6B65793E3C2F666F726569676E2D6B6579733E3C7265662D74797065206E616D653D224A6F75726E616C2041727469636C65223E31373C2F7265662D747970653E3C636F6E7472696275746F72733E3C617574686F72733E3C617574686F723E57696C6C69616D73204275636B6C65792C412E203C2F617574686F723E3C617574686F723E486972747A2C442E203C2F617574686F723E3C617574686F723E4F736B6F75692C4D2E203C2F617574686F723E3C617574686F723E41726D7374726F6E672C4D2E204A2E203C2F617574686F723E3C617574686F723E42617472612C412E203C2F617574686F723E3C617574686F723E4272696467656D6F68616E2C432E203C2F617574686F723E3C617574686F723E436F7572792C442E203C2F617574686F723E3C617574686F723E446177736F6E2C472E203C2F617574686F723E3C617574686F723E446F6E6C65792C442E203C2F617574686F723E3C617574686F723E46696E646C696E672C522E204C2E203C2F617574686F723E3C617574686F723E4761756768616E2C542E203C2F617574686F723E3C617574686F723E476C6F73732C442E203C2F617574686F723E3C617574686F723E47726F6E736574682C472E203C2F617574686F723E3C617574686F723E4B6573736C65722C522E203C2F617574686F723E3C617574686F723E4D6572696C6C61742C532E203C2F617574686F723E3C617574686F723E4D696368656C736F6E2C442E203C2F617574686F723E3C617574686F723E4F77656E732C4A2E203C2F617574686F723E3C617574686F723E5072696E67736865696D2C542E203C2F617574686F723E3C617574686F723E53696B6963682C4C2E203C2F617574686F723E3C617574686F723E537461686D65722C412E203C2F617574686F723E3C617574686F723E546875726D2C412E203C2F617574686F723E3C617574686F723E547563686D616E2C522E203C2F617574686F723E3C617574686F723E57617272656E2C5A2E203C2F617574686F723E3C617574686F723E57657468657262792C412E203C2F617574686F723E3C617574686F723E57697A6E69747A65722C4D2E203C2F617574686F723E3C617574686F723E41736877616C2C532E203C2F617574686F723E3C2F617574686F72733E3C2F636F6E7472696275746F72733E3C7469746C65733E3C7469746C653E50726163746963652067756964656C696E653A2054726561746D656E7420666F7220696E736F6D6E696120616E642064697372757074656420736C656570206265686176696F7220696E206368696C6472656E20616E642061646F6C657363656E747320776974682061757469736D20737065637472756D206469736F726465723A205265706F7274206F66207468652047756964656C696E6520446576656C6F706D656E742C2044697373656D696E6174696F6E2C20616E6420496D706C656D656E746174696F6E20537562636F6D6D6974746565206F662074686520416D65726963616E2041636164656D79206F66204E6575726F6C6F67793C2F7469746C653E3C7365636F6E646172792D7469746C653E4E6575726F6C6F67793C2F7365636F6E646172792D7469746C653E3C2F7469746C65733E3C70616765733E31302E313231322F574E4C2E303030303030303030303030393033333C2F70616765733E3C64617465733E3C796561723E323032303C2F796561723E3C2F64617465733E3C75726C733E3C72656C617465642D75726C733E3C75726C3E68747470733A2F2F7777772E6E6362692E6E6C6D2E6E69682E676F762F7075626D65642F33323035313234347C68747470733A2F2F6E2E6E6575726F6C6F67792E6F72672F636F6E74656E742F6E6575726F6C6F67792F6561726C792F323032302F30322F31322F574E4C2E303030303030303030303030393033332E66756C6C2E7064663C2F75726C3E3C2F72656C617465642D75726C733E3C7064662D75726C733E3C75726C3E68747470733A2F2F6C69622E626366692D636269702E62652F6C696272617269616E2F7064667669657765722E7068703F66696C653D32303631342E7064663C2F75726C3E3C2F7064662D75726C733E3C2F75726C733E3C656C656374726F6E69632D7265736F757263652D6E756D3E31302E313231322F574E4C2E303030303030303030303030393033333C2F656C656374726F6E69632D7265736F757263652D6E756D3E3C6163636573732D646174653E323032302F30322F303220746F20323032302F30322F31353C2F6163636573732D646174653E3C6D6F6469666965642D646174653E544620496E736F6D6E3C2F6D6F6469666965642D646174653E3C2F7265636F72643E3C2F436974653E3C436974653E3C417574686F723E57696C6C69616D73204275636B6C65793C2F417574686F723E3C596561723E323032303C2F596561723E3C5265634E756D3E32303631343C2F5265634E756D3E3C7265636F72643E3C7265632D6E756D6265723E32303631343C2F7265632D6E756D6265723E3C666F726569676E2D6B6579733E3C6B6579206170703D22454E222064622D69643D2239657374776666726D643276736C657230663470613264653235667A7870723030357377222074696D657374616D703D2230223E32303631343C2F6B65793E3C2F666F726569676E2D6B6579733E3C7265662D74797065206E616D653D224A6F75726E616C2041727469636C65223E31373C2F7265662D747970653E3C636F6E7472696275746F72733E3C617574686F72733E3C617574686F723E57696C6C69616D73204275636B6C65792C412E203C2F617574686F723E3C617574686F723E486972747A2C442E203C2F617574686F723E3C617574686F723E4F736B6F75692C4D2E203C2F617574686F723E3C617574686F723E41726D7374726F6E672C4D2E204A2E203C2F617574686F723E3C617574686F723E42617472612C412E203C2F617574686F723E3C617574686F723E4272696467656D6F68616E2C432E203C2F617574686F723E3C617574686F723E436F7572792C442E203C2F617574686F723E3C617574686F723E446177736F6E2C472E203C2F617574686F723E3C617574686F723E446F6E6C65792C442E203C2F617574686F723E3C617574686F723E46696E646C696E672C522E204C2E203C2F617574686F723E3C617574686F723E4761756768616E2C542E203C2F617574686F723E3C617574686F723E476C6F73732C442E203C2F617574686F723E3C617574686F723E47726F6E736574682C472E203C2F617574686F723E3C617574686F723E4B6573736C65722C522E203C2F617574686F723E3C617574686F723E4D6572696C6C61742C532E203C2F617574686F723E3C617574686F723E4D696368656C736F6E2C442E203C2F617574686F723E3C617574686F723E4F77656E732C4A2E203C2F617574686F723E3C617574686F723E5072696E67736865696D2C542E203C2F617574686F723E3C617574686F723E53696B6963682C4C2E203C2F617574686F723E3C617574686F723E537461686D65722C412E203C2F617574686F723E3C617574686F723E546875726D2C412E203C2F617574686F723E3C617574686F723E547563686D616E2C522E203C2F617574686F723E3C617574686F723E57617272656E2C5A2E203C2F617574686F723E3C617574686F723E57657468657262792C412E203C2F617574686F723E3C617574686F723E57697A6E69747A65722C4D2E203C2F617574686F723E3C617574686F723E41736877616C2C532E203C2F617574686F723E3C2F617574686F72733E3C2F636F6E7472696275746F72733E3C7469746C65733E3C7469746C653E50726163746963652067756964656C696E653A2054726561746D656E7420666F7220696E736F6D6E696120616E642064697372757074656420736C656570206265686176696F7220696E206368696C6472656E20616E642061646F6C657363656E747320776974682061757469736D20737065637472756D206469736F726465723A205265706F7274206F66207468652047756964656C696E6520446576656C6F706D656E742C2044697373656D696E6174696F6E2C20616E6420496D706C656D656E746174696F6E20537562636F6D6D6974746565206F662074686520416D65726963616E2041636164656D79206F66204E6575726F6C6F67793C2F7469746C653E3C7365636F6E646172792D7469746C653E4E6575726F6C6F67793C2F7365636F6E646172792D7469746C653E3C2F7469746C65733E3C70616765733E31302E313231322F574E4C2E303030303030303030303030393033333C2F70616765733E3C64617465733E3C796561723E323032303C2F796561723E3C2F64617465733E3C75726C733E3C72656C617465642D75726C733E3C75726C3E68747470733A2F2F7777772E6E6362692E6E6C6D2E6E69682E676F762F7075626D65642F33323035313234347C68747470733A2F2F6E2E6E6575726F6C6F67792E6F72672F636F6E74656E742F6E6575726F6C6F67792F6561726C792F323032302F30322F31322F574E4C2E303030303030303030303030393033332E66756C6C2E7064663C2F75726C3E3C2F72656C617465642D75726C733E3C7064662D75726C733E3C75726C3E68747470733A2F2F6C69622E626366692D636269702E62652F6C696272617269616E2F7064667669657765722E7068703F66696C653D32303631342E7064663C2F75726C3E3C2F7064662D75726C733E3C2F75726C733E3C656C656374726F6E69632D7265736F757263652D6E756D3E31302E313231322F574E4C2E303030303030303030303030393033333C2F656C656374726F6E69632D7265736F757263652D6E756D3E3C6163636573732D646174653E323032302F30322F303220746F20323032302F30322F31353C2F6163636573732D646174653E3C6D6F6469666965642D646174653E544620496E736F6D6E3C2F6D6F6469666965642D646174653E3C2F7265636F72643E3C2F436974653E3C2F456E644E6F74653E00<\/w:data> <\/xml><![endif]--><!--[if supportFields]><span style='font-size:12.0pt; line-height:150%;font-family:'Calibri'&#x002C;sans-serif;mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family: 'Times New Roman';mso-ansi-language:NL-BE;mso-fareast-language:EN-US; mso-bidi-language:AR-SA'><span style='mso-element:field-end'><\/span><\/span><![endif]-->.<\/p>\n<div class='detailed-content'>\n<ul>\n<li>Selon la synth&egrave;se m&eacute;thodique de McDonagh et al.<!--[if supportFields]><span style='font-size:12.0pt;line-height:150%;font-family:'Calibri'&#x002C;sans-serif; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font: minor-latin;mso-bidi-font-family:'Times New Roman';mso-ansi-language:NL-BE; mso-fareast-language:NL-BE;mso-bidi-language:AR-SA'><span style='mso-element: field-begin'><\/span> ADDIN EN.CITE &lt;EndNote&gt;&lt;Cite&gt;&lt;Author&gt;S.&lt;\/Author&gt;&lt;Year&gt;2019&lt;\/Year&gt;&lt;RecNum&gt;22721&lt;\/RecNum&gt;&lt;DisplayText&gt;&lt;style face=&quot;superscript&quot;&gt;12&lt;\/style&gt;&lt;\/DisplayText&gt;&lt;record&gt;&lt;rec-number&gt;22721&lt;\/rec-number&gt;&lt;foreign-keys&gt;&lt;key app=&quot;EN&quot; db-id=&quot;9estwffrmd2vsler0f4pa2de25fzxpr005sw&quot; timestamp=&quot;0&quot;&gt;22721&lt;\/key&gt;&lt;\/foreign-keys&gt;&lt;ref-type name=&quot;Journal Article&quot;&gt;17&lt;\/ref-type&gt;&lt;contributors&gt;&lt;authors&gt;&lt;author&gt;McDonagh&#x002C;Marian S. &lt;\/author&gt;&lt;author&gt;Holmes&#x002C;Rebecca&lt;\/author&gt;&lt;author&gt;Hsu&#x002C;Frances&lt;\/author&gt;&lt;\/authors&gt;&lt;\/contributors&gt;&lt;titles&gt;&lt;title&gt;Pharmacologic Treatments for Sleep Disorders in Children: A Systematic Review&lt;\/title&gt;&lt;secondary-title&gt;Journal of Child Neurology&lt;\/secondary-title&gt;&lt;\/titles&gt;&lt;pages&gt;237-247&lt;\/pages&gt;&lt;volume&gt;34&lt;\/volume&gt;&lt;number&gt;5&lt;\/number&gt;&lt;dates&gt;&lt;year&gt;2019&lt;\/year&gt;&lt;\/dates&gt;&lt;urls&gt;&lt;pdf-urls&gt;&lt;url&gt;https:\/\/lib.bcfi-cbip.be\/librarian\/pdfviewer.php?file=22721.pdf&lt;\/url&gt;&lt;\/pdf-urls&gt;&lt;\/urls&gt;&lt;electronic-resource-num&gt;10.1177\/0883073818821030&lt;\/electronic-resource-num&gt;&lt;\/record&gt;&lt;\/Cite&gt;&lt;\/EndNote&gt;<span style='mso-element:field-separator'><\/span><\/span><![endif]--><sup><span class='folia-referentie-nummer'>12<\/span><\/sup><!--[if supportFields]><span style='font-size:12.0pt;line-height:150%;font-family:'Calibri'&#x002C;sans-serif; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font: minor-latin;mso-bidi-font-family:'Times New Roman';mso-ansi-language:NL-BE; mso-fareast-language:NL-BE;mso-bidi-language:AR-SA'><span style='mso-element: field-end'><\/span><\/span><![endif]--> &#x002C; les effets ind&eacute;sirables suivants sont plus fr&eacute;quemment signal&eacute;s avec la m&eacute;latonine qu&#39;avec le placebo : fatigue\/somnolence diurne et &eacute;nur&eacute;sie\/mictions plus fr&eacute;quentes le soir. Les effets ind&eacute;sirables graves &eacute;taient rares&#x002C; correspondaient aux ant&eacute;c&eacute;dents m&eacute;dicaux de l&#39;enfant et ne sont pas consid&eacute;r&eacute;s par les investigateurs comme &eacute;tant li&eacute;s au traitement.<\/li>\n<li>Dans les diff&eacute;rentes RCT de la synth&egrave;se m&eacute;thodique d&#39;Abdelgadir et al.<!--[if supportFields]><span style='font-size:12.0pt;line-height: 150%;font-family:'Calibri'&#x002C;sans-serif;mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family: 'Times New Roman';mso-ansi-language:NL-BE;mso-fareast-language:NL-BE; mso-bidi-language:AR-SA'><span style='mso-element:field-begin'><\/span><\/span><span lang=FR-BE style='font-size:12.0pt;line-height:150%;font-family:'Calibri'&#x002C;sans-serif; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font: minor-latin;mso-bidi-font-family:'Times New Roman';mso-ansi-language:FR-BE; mso-fareast-language:NL-BE;mso-bidi-language:AR-SA'> ADDIN EN.CITE &lt;EndNote&gt;&lt;Cite&gt;&lt;Author&gt;Siddiq&lt;\/Author&gt;&lt;Year&gt;2018&lt;\/Year&gt;&lt;RecNum&gt;22714&lt;\/RecNum&gt;&lt;DisplayText&gt;&lt;style face=&quot;superscript&quot;&gt;13&lt;\/style&gt;&lt;\/DisplayText&gt;&lt;record&gt;&lt;rec-number&gt;22714&lt;\/rec-number&gt;&lt;foreign-keys&gt;&lt;key app=&quot;EN&quot; db-id=&quot;9estwffrmd2vsler0f4pa2de25fzxpr005sw&quot; timestamp=&quot;0&quot;&gt;22714&lt;\/key&gt;&lt;\/foreign-keys&gt;&lt;ref-type name=&quot;Journal Article&quot;&gt;17&lt;\/ref-type&gt;&lt;contributors&gt;&lt;authors&gt;&lt;author&gt;Abdelgadir&#x002C;Ibtihal Siddiq&lt;\/author&gt;&lt;author&gt;Gordon&#x002C;Morris A. &lt;\/author&gt;&lt;author&gt;Akobeng&#x002C;Anthony K. &lt;\/author&gt;&lt;\/authors&gt;&lt;\/contributors&gt;&lt;titles&gt;&lt;title&gt;Melatonin for the management of sleep problems in children with neurodevelopmental disorders: a systematic review and meta-analysis&lt;\/title&gt;&lt;secondary-title&gt;Archives of Disease in Childhood&lt;\/secondary-title&gt;&lt;\/titles&gt;&lt;pages&gt;1155-1162&lt;\/pages&gt;&lt;volume&gt;103&lt;\/volume&gt;&lt;number&gt;12&lt;\/number&gt;&lt;dates&gt;&lt;year&gt;2018&lt;\/year&gt;&lt;\/dates&gt;&lt;urls&gt;&lt;pdf-urls&gt;&lt;url&gt;https:\/\/lib.bcfi-cbip.be\/librarian\/pdfviewer.php?file=22714.pdf&lt;\/url&gt;&lt;\/pdf-urls&gt;&lt;\/urls&gt;&lt;electronic-resource-num&gt;10.1136\/archdischild-2017-314181&lt;\/electronic-resource-num&gt;&lt;\/record&gt;&lt;\/Cite&gt;&lt;\/EndNote&gt;<\/span><span style='font-size:12.0pt;line-height:150%;font-family:'Calibri'&#x002C;sans-serif; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font: minor-latin;mso-bidi-font-family:'Times New Roman';mso-ansi-language:NL-BE; mso-fareast-language:NL-BE;mso-bidi-language:AR-SA'><span style='mso-element: field-separator'><\/span><\/span><![endif]--><span class='folia-referentie-nummer'><sup><span class='folia-referentie-tekst'>13<\/span><\/sup><\/span><!--[if supportFields]><span style='font-size:12.0pt;line-height:150%;font-family:'Calibri'&#x002C;sans-serif; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font: minor-latin;mso-bidi-font-family:'Times New Roman';mso-ansi-language:NL-BE; mso-fareast-language:NL-BE;mso-bidi-language:AR-SA'><span style='mso-element: field-end'><\/span><\/span><![endif]-->&#x002C; on n&rsquo;observe pas de diff&eacute;rence statistiquement significative en termes d&rsquo;effets ind&eacute;sirables entre la m&eacute;latonine et le placebo&#x002C; mais aucune m&eacute;ta-analyse n&rsquo;est possible &agrave; partir des donn&eacute;es disponibles.<\/li>\n<li>Dans la RCT sur laquelle repose l&#39;AMM europ&eacute;enne du m&eacute;dicament &agrave; base de m&eacute;latonine (en lib&eacute;ration prolong&eacute;e) destin&eacute; aux enfants atteints d&rsquo;un trouble du spectre de l&rsquo;autisme (TSA) ou d&rsquo;un syndrome de Smith-Magenis (SMS)&#x002C; des effets ind&eacute;sirables neurologiques sont fr&eacute;quemment rapport&eacute;s&nbsp;: ils se produisent deux fois plus souvent avec la m&eacute;latonine qu&#39;avec le placebo (42% contre 22% des enfants)&#x002C; les principaux effets ind&eacute;sirables &eacute;tant les c&eacute;phal&eacute;es (13% contre 6%) et la somnolence diurne (28% contre 11%)<!--[if supportFields]><span style='font-size:12.0pt;line-height:150%;font-family:'Calibri'&#x002C;sans-serif; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font: minor-latin;mso-bidi-font-family:'Times New Roman';mso-ansi-language:NL-BE; mso-fareast-language:NL-BE;mso-bidi-language:AR-SA'><span style='mso-element: field-begin'><\/span> ADDIN EN.CITE &lt;EndNote&gt;&lt;Cite&gt;&lt;Author&gt;Paul&lt;\/Author&gt;&lt;Year&gt;2017&lt;\/Year&gt;&lt;RecNum&gt;22719&lt;\/RecNum&gt;&lt;DisplayText&gt;&lt;style face=&quot;superscript&quot;&gt;15&lt;\/style&gt;&lt;\/DisplayText&gt;&lt;record&gt;&lt;rec-number&gt;22719&lt;\/rec-number&gt;&lt;foreign-keys&gt;&lt;key app=&quot;EN&quot; db-id=&quot;9estwffrmd2vsler0f4pa2de25fzxpr005sw&quot; timestamp=&quot;0&quot;&gt;22719&lt;\/key&gt;&lt;\/foreign-keys&gt;&lt;ref-type name=&quot;Journal Article&quot;&gt;17&lt;\/ref-type&gt;&lt;contributors&gt;&lt;authors&gt;&lt;author&gt;Gringras&#x002C;Paul&lt;\/author&gt;&lt;author&gt;Nir&#x002C;Tali&lt;\/author&gt;&lt;author&gt;Breddy&#x002C;John&lt;\/author&gt;&lt;author&gt;Frydman-Marom&#x002C;Anat&lt;\/author&gt;&lt;author&gt;Findling&#x002C;Robert L. &lt;\/author&gt;&lt;\/authors&gt;&lt;\/contributors&gt;&lt;titles&gt;&lt;title&gt;Efficacy and Safety of Pediatric Prolonged-Release Melatonin for Insomnia in Children With Autism Spectrum Disorder&lt;\/title&gt;&lt;secondary-title&gt;Journal of the American Academy of Child &amp;amp;amp; Adolescent Psychiatry&lt;\/secondary-title&gt;&lt;\/titles&gt;&lt;pages&gt;948-957.e4&lt;\/pages&gt;&lt;volume&gt;56&lt;\/volume&gt;&lt;number&gt;11&lt;\/number&gt;&lt;dates&gt;&lt;year&gt;2017&lt;\/year&gt;&lt;\/dates&gt;&lt;urls&gt;&lt;pdf-urls&gt;&lt;url&gt;https:\/\/lib.bcfi-cbip.be\/librarian\/pdfviewer.php?file=22719.pdf&lt;\/url&gt;&lt;\/pdf-urls&gt;&lt;\/urls&gt;&lt;electronic-resource-num&gt;10.1016\/j.jaac.2017.09.414&lt;\/electronic-resource-num&gt;&lt;\/record&gt;&lt;\/Cite&gt;&lt;\/EndNote&gt;<span style='mso-element:field-separator'><\/span><\/span><![endif]--><sup><span class='folia-referentie-nummer'>15<\/span><\/sup><!--[if supportFields]><span style='font-size:12.0pt;line-height:150%;font-family:'Calibri'&#x002C;sans-serif; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font: minor-latin;mso-bidi-font-family:'Times New Roman';mso-ansi-language:NL-BE; mso-fareast-language:NL-BE;mso-bidi-language:AR-SA'><span style='mso-element: field-end'><\/span><\/span><![endif]-->.<\/li>\n<\/ul><\/div>\n<p><strong>Selon l&#39;AFMPS&#x002C; l&#39;utilisation de compl&eacute;ments alimentaires &agrave; base de m&eacute;latonine n&#39;est pas recommand&eacute;e pour les enfants de moins de 12 ans&#x002C; par principe de pr&eacute;caution. Leur emballage doit donc comporter des avertissements appropri&eacute;s et leur pr&eacute;sentation ne doit pas cibler la consommation par ce groupe d&rsquo;&acirc;ge. <\/strong><br \/> (<a href='https:\/\/www.afmps.be\/fr\/humain\/produits_particuliers\/Zone_grise\/avis'>https:\/\/www.afmps.be\/fr\/humain\/produits_particuliers\/Zone_grise\/avis<\/a>).<\/p>\n<p>Les centres de pharmacovigilance ont re&ccedil;u plusieurs notifications d&rsquo;effets ind&eacute;sirables li&eacute;s &agrave; l&rsquo;utilisation de la m&eacute;latonine&#x002C; aussi bien sous forme de m&eacute;dicament que sous forme de compl&eacute;ment alimentaire<sup><span class='folia-referentie-nummer'>17&#x002C;18<\/span><\/sup>.<\/p>\n<div class='detailed-content'>\n<ul>\n<li>Entre 2009 et fin 2020&#x002C; le Centre belge de pharmacovigilance (Division Vigilance de l&#39;AFMPS) a re&ccedil;u 41 notifications d&#39;effets ind&eacute;sirables suspect&eacute;s li&eacute;s &agrave; l&#39;utilisation de la m&eacute;latonine&#x002C; dont deux concernaient des mineurs&nbsp;: un gar&ccedil;on de 9 ans ayant d&eacute;velopp&eacute; une hyperventilation&#x002C; et un gar&ccedil;on de 16 ans pr&eacute;sentant de la fatigue et des yeux rouges&#x002C; dans les deux cas apr&egrave;s avoir pris Circadin&reg; (aucune information concernant un lien de causalit&eacute;).<\/li>\n<li>Entre septembre 1997 et fin novembre 2019&#x002C; le <i>Bijwerkingencentrum Lareb<\/i> n&eacute;erlandais a re&ccedil;u 181 plaintes suite &agrave; l&#39;utilisation de la m&eacute;latonine&#x002C; dont pr&egrave;s de la moiti&eacute; chez des enfants de moins de 10 ans. Des effets ind&eacute;sirables ont &eacute;t&eacute; signal&eacute;s aussi bien avec les m&eacute;dicaments autoris&eacute;s qu&rsquo;avec des pr&eacute;parations r&eacute;alis&eacute;es en pharmacie et des produits vendus en grande surface&#x002C; m&ecirc;me avec des pr&eacute;parations &agrave; faible dose (0&#x002C;1 &agrave; 0&#x002C;5 mg). Diarrh&eacute;e&#x002C; c&eacute;phal&eacute;es et vertiges sont les effets les plus fr&eacute;quemment notifi&eacute;s. Sur les trois cas de convulsions rapport&eacute;s chez des enfants&#x002C; 1&nbsp;cas (tranche d&#39;&acirc;ge 10-20 ans) n&rsquo;avait aucun ant&eacute;c&eacute;dent d&#39;&eacute;pilepsie connu<!--[if supportFields]><span style='font-size:12.0pt; line-height:150%;font-family:'Calibri'&#x002C;sans-serif;mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family: 'Times New Roman';mso-ansi-language:NL-BE;mso-fareast-language:NL-BE; mso-bidi-language:AR-SA'><span style='mso-element:field-begin'><\/span> ADDIN EN.CITE &lt;EndNote&gt;&lt;Cite&gt;&lt;Author&gt;Lareb&lt;\/Author&gt;&lt;Year&gt;2020&lt;\/Year&gt;&lt;RecNum&gt;22716&lt;\/RecNum&gt;&lt;DisplayText&gt;&lt;style face=&quot;superscript&quot;&gt;18&lt;\/style&gt;&lt;\/DisplayText&gt;&lt;record&gt;&lt;rec-number&gt;22716&lt;\/rec-number&gt;&lt;foreign-keys&gt;&lt;key app=&quot;EN&quot; db-id=&quot;9estwffrmd2vsler0f4pa2de25fzxpr005sw&quot; timestamp=&quot;0&quot;&gt;22716&lt;\/key&gt;&lt;\/foreign-keys&gt;&lt;ref-type name=&quot;Journal Article&quot;&gt;17&lt;\/ref-type&gt;&lt;contributors&gt;&lt;authors&gt;&lt;author&gt;Bijwerkingencentrum Lareb&#x002C;&#x002C;&lt;\/author&gt;&lt;\/authors&gt;&lt;\/contributors&gt;&lt;titles&gt;&lt;title&gt;Overview of reports on adverse drug reactions of melatonin&lt;\/title&gt;&lt;secondary-title&gt;Bijwerkingencentrum Lareb&lt;\/secondary-title&gt;&lt;\/titles&gt;&lt;dates&gt;&lt;year&gt;2020&lt;\/year&gt;&lt;\/dates&gt;&lt;urls&gt;&lt;pdf-urls&gt;&lt;url&gt;https:\/\/lib.bcfi-cbip.be\/librarian\/pdfviewer.php?file=22716.pdf&lt;\/url&gt;&lt;\/pdf-urls&gt;&lt;\/urls&gt;&lt;\/record&gt;&lt;\/Cite&gt;&lt;\/EndNote&gt;<span style='mso-element:field-separator'><\/span><\/span><![endif]--><sup><span class='folia-referentie-nummer'>18<\/span><\/sup><!--[if supportFields]><span style='font-size:12.0pt;line-height:150%;font-family:'Calibri'&#x002C;sans-serif; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font: minor-latin;mso-bidi-font-family:'Times New Roman';mso-ansi-language:NL-BE; mso-fareast-language:NL-BE;mso-bidi-language:AR-SA'><span style='mso-element: field-end'><\/span><\/span><![endif]-->.<\/li>\n<\/ul><\/div>\n<p>L&rsquo;<b>utilisation &agrave; long terme<\/b> n&#39;est pas suffisamment document&eacute;e pour pouvoir en d&eacute;terminer l&rsquo;innocuit&eacute;<!--[if supportFields]><span style='font-size:12.0pt;line-height:150%;font-family:'Calibri'&#x002C;sans-serif; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font: minor-latin;mso-bidi-font-family:'Times New Roman';mso-ansi-language:NL-BE; mso-fareast-language:EN-US;mso-bidi-language:AR-SA'><span style='mso-element: field-begin'><\/span> ADDIN EN.CITE <span style='mso-element:field-begin'><\/span><span style='mso-spacerun:yes'>\u00a0<\/span>ADDIN EN.CITE.DATA <![if gte mso 9]><xml> <w:data>3C456E644E6F74653E3C436974653E3C417574686F723E57696C6C69616D73204275636B6C65793C2F417574686F723E3C596561723E323032303C2F596561723E3C5265634E756D3E32303631343C2F5265634E756D3E3C446973706C6179546578743E3C7374796C6520666163653D227375706572736372697074223E31303C2F7374796C653E3C2F446973706C6179546578743E3C7265636F72643E3C7265632D6E756D6265723E32303631343C2F7265632D6E756D6265723E3C666F726569676E2D6B6579733E3C6B6579206170703D22454E222064622D69643D2239657374776666726D643276736C657230663470613264653235667A7870723030357377222074696D657374616D703D2230223E32303631343C2F6B65793E3C2F666F726569676E2D6B6579733E3C7265662D74797065206E616D653D224A6F75726E616C2041727469636C65223E31373C2F7265662D747970653E3C636F6E7472696275746F72733E3C617574686F72733E3C617574686F723E57696C6C69616D73204275636B6C65792C412E203C2F617574686F723E3C617574686F723E486972747A2C442E203C2F617574686F723E3C617574686F723E4F736B6F75692C4D2E203C2F617574686F723E3C617574686F723E41726D7374726F6E672C4D2E204A2E203C2F617574686F723E3C617574686F723E42617472612C412E203C2F617574686F723E3C617574686F723E4272696467656D6F68616E2C432E203C2F617574686F723E3C617574686F723E436F7572792C442E203C2F617574686F723E3C617574686F723E446177736F6E2C472E203C2F617574686F723E3C617574686F723E446F6E6C65792C442E203C2F617574686F723E3C617574686F723E46696E646C696E672C522E204C2E203C2F617574686F723E3C617574686F723E4761756768616E2C542E203C2F617574686F723E3C617574686F723E476C6F73732C442E203C2F617574686F723E3C617574686F723E47726F6E736574682C472E203C2F617574686F723E3C617574686F723E4B6573736C65722C522E203C2F617574686F723E3C617574686F723E4D6572696C6C61742C532E203C2F617574686F723E3C617574686F723E4D696368656C736F6E2C442E203C2F617574686F723E3C617574686F723E4F77656E732C4A2E203C2F617574686F723E3C617574686F723E5072696E67736865696D2C542E203C2F617574686F723E3C617574686F723E53696B6963682C4C2E203C2F617574686F723E3C617574686F723E537461686D65722C412E203C2F617574686F723E3C617574686F723E546875726D2C412E203C2F617574686F723E3C617574686F723E547563686D616E2C522E203C2F617574686F723E3C617574686F723E57617272656E2C5A2E203C2F617574686F723E3C617574686F723E57657468657262792C412E203C2F617574686F723E3C617574686F723E57697A6E69747A65722C4D2E203C2F617574686F723E3C617574686F723E41736877616C2C532E203C2F617574686F723E3C2F617574686F72733E3C2F636F6E7472696275746F72733E3C7469746C65733E3C7469746C653E50726163746963652067756964656C696E653A2054726561746D656E7420666F7220696E736F6D6E696120616E642064697372757074656420736C656570206265686176696F7220696E206368696C6472656E20616E642061646F6C657363656E747320776974682061757469736D20737065637472756D206469736F726465723A205265706F7274206F66207468652047756964656C696E6520446576656C6F706D656E742C2044697373656D696E6174696F6E2C20616E6420496D706C656D656E746174696F6E20537562636F6D6D6974746565206F662074686520416D65726963616E2041636164656D79206F66204E6575726F6C6F67793C2F7469746C653E3C7365636F6E646172792D7469746C653E4E6575726F6C6F67793C2F7365636F6E646172792D7469746C653E3C2F7469746C65733E3C70616765733E31302E313231322F574E4C2E303030303030303030303030393033333C2F70616765733E3C64617465733E3C796561723E323032303C2F796561723E3C2F64617465733E3C75726C733E3C72656C617465642D75726C733E3C75726C3E68747470733A2F2F7777772E6E6362692E6E6C6D2E6E69682E676F762F7075626D65642F33323035313234347C68747470733A2F2F6E2E6E6575726F6C6F67792E6F72672F636F6E74656E742F6E6575726F6C6F67792F6561726C792F323032302F30322F31322F574E4C2E303030303030303030303030393033332E66756C6C2E7064663C2F75726C3E3C2F72656C617465642D75726C733E3C7064662D75726C733E3C75726C3E68747470733A2F2F6C69622E626366692D636269702E62652F6C696272617269616E2F7064667669657765722E7068703F66696C653D32303631342E7064663C2F75726C3E3C2F7064662D75726C733E3C2F75726C733E3C656C656374726F6E69632D7265736F757263652D6E756D3E31302E313231322F574E4C2E303030303030303030303030393033333C2F656C656374726F6E69632D7265736F757263652D6E756D3E3C6163636573732D646174653E323032302F30322F303220746F20323032302F30322F31353C2F6163636573732D646174653E3C6D6F6469666965642D646174653E544620496E736F6D6E3C2F6D6F6469666965642D646174653E3C2F7265636F72643E3C2F436974653E3C436974653E3C417574686F723E57696C6C69616D73204275636B6C65793C2F417574686F723E3C596561723E323032303C2F596561723E3C5265634E756D3E32303631343C2F5265634E756D3E3C7265636F72643E3C7265632D6E756D6265723E32303631343C2F7265632D6E756D6265723E3C666F726569676E2D6B6579733E3C6B6579206170703D22454E222064622D69643D2239657374776666726D643276736C657230663470613264653235667A7870723030357377222074696D657374616D703D2230223E32303631343C2F6B65793E3C2F666F726569676E2D6B6579733E3C7265662D74797065206E616D653D224A6F75726E616C2041727469636C65223E31373C2F7265662D747970653E3C636F6E7472696275746F72733E3C617574686F72733E3C617574686F723E57696C6C69616D73204275636B6C65792C412E203C2F617574686F723E3C617574686F723E486972747A2C442E203C2F617574686F723E3C617574686F723E4F736B6F75692C4D2E203C2F617574686F723E3C617574686F723E41726D7374726F6E672C4D2E204A2E203C2F617574686F723E3C617574686F723E42617472612C412E203C2F617574686F723E3C617574686F723E4272696467656D6F68616E2C432E203C2F617574686F723E3C617574686F723E436F7572792C442E203C2F617574686F723E3C617574686F723E446177736F6E2C472E203C2F617574686F723E3C617574686F723E446F6E6C65792C442E203C2F617574686F723E3C617574686F723E46696E646C696E672C522E204C2E203C2F617574686F723E3C617574686F723E4761756768616E2C542E203C2F617574686F723E3C617574686F723E476C6F73732C442E203C2F617574686F723E3C617574686F723E47726F6E736574682C472E203C2F617574686F723E3C617574686F723E4B6573736C65722C522E203C2F617574686F723E3C617574686F723E4D6572696C6C61742C532E203C2F617574686F723E3C617574686F723E4D696368656C736F6E2C442E203C2F617574686F723E3C617574686F723E4F77656E732C4A2E203C2F617574686F723E3C617574686F723E5072696E67736865696D2C542E203C2F617574686F723E3C617574686F723E53696B6963682C4C2E203C2F617574686F723E3C617574686F723E537461686D65722C412E203C2F617574686F723E3C617574686F723E546875726D2C412E203C2F617574686F723E3C617574686F723E547563686D616E2C522E203C2F617574686F723E3C617574686F723E57617272656E2C5A2E203C2F617574686F723E3C617574686F723E57657468657262792C412E203C2F617574686F723E3C617574686F723E57697A6E69747A65722C4D2E203C2F617574686F723E3C617574686F723E41736877616C2C532E203C2F617574686F723E3C2F617574686F72733E3C2F636F6E7472696275746F72733E3C7469746C65733E3C7469746C653E50726163746963652067756964656C696E653A2054726561746D656E7420666F7220696E736F6D6E696120616E642064697372757074656420736C656570206265686176696F7220696E206368696C6472656E20616E642061646F6C657363656E747320776974682061757469736D20737065637472756D206469736F726465723A205265706F7274206F66207468652047756964656C696E6520446576656C6F706D656E742C2044697373656D696E6174696F6E2C20616E6420496D706C656D656E746174696F6E20537562636F6D6D6974746565206F662074686520416D65726963616E2041636164656D79206F66204E6575726F6C6F67793C2F7469746C653E3C7365636F6E646172792D7469746C653E4E6575726F6C6F67793C2F7365636F6E646172792D7469746C653E3C2F7469746C65733E3C70616765733E31302E313231322F574E4C2E303030303030303030303030393033333C2F70616765733E3C64617465733E3C796561723E323032303C2F796561723E3C2F64617465733E3C75726C733E3C72656C617465642D75726C733E3C75726C3E68747470733A2F2F7777772E6E6362692E6E6C6D2E6E69682E676F762F7075626D65642F33323035313234347C68747470733A2F2F6E2E6E6575726F6C6F67792E6F72672F636F6E74656E742F6E6575726F6C6F67792F6561726C792F323032302F30322F31322F574E4C2E303030303030303030303030393033332E66756C6C2E7064663C2F75726C3E3C2F72656C617465642D75726C733E3C7064662D75726C733E3C75726C3E68747470733A2F2F6C69622E626366692D636269702E62652F6C696272617269616E2F7064667669657765722E7068703F66696C653D32303631342E7064663C2F75726C3E3C2F7064662D75726C733E3C2F75726C733E3C656C656374726F6E69632D7265736F757263652D6E756D3E31302E313231322F574E4C2E303030303030303030303030393033333C2F656C656374726F6E69632D7265736F757263652D6E756D3E3C6163636573732D646174653E323032302F30322F303220746F20323032302F30322F31353C2F6163636573732D646174653E3C6D6F6469666965642D646174653E544620496E736F6D6E3C2F6D6F6469666965642D646174653E3C2F7265636F72643E3C2F436974653E3C2F456E644E6F74653E<\/w:data> <\/xml><![endif]><span style='mso-element:field-end'><\/span><span style='mso-element:field-separator'><\/span><\/span><![endif]--><sup><span class='folia-referentie-nummer'>10<\/span><\/sup><!--[if gte mso 9]><xml> <w:data>3C456E644E6F74653E3C436974653E3C417574686F723E57696C6C69616D73204275636B6C65793C2F417574686F723E3C596561723E323032303C2F596561723E3C5265634E756D3E32303631343C2F5265634E756D3E3C446973706C6179546578743E3C7374796C6520666163653D227375706572736372697074223E31303C2F7374796C653E3C2F446973706C6179546578743E3C7265636F72643E3C7265632D6E756D6265723E32303631343C2F7265632D6E756D6265723E3C666F726569676E2D6B6579733E3C6B6579206170703D22454E222064622D69643D2239657374776666726D643276736C657230663470613264653235667A7870723030357377222074696D657374616D703D2230223E32303631343C2F6B65793E3C2F666F726569676E2D6B6579733E3C7265662D74797065206E616D653D224A6F75726E616C2041727469636C65223E31373C2F7265662D747970653E3C636F6E7472696275746F72733E3C617574686F72733E3C617574686F723E57696C6C69616D73204275636B6C65792C412E203C2F617574686F723E3C617574686F723E486972747A2C442E203C2F617574686F723E3C617574686F723E4F736B6F75692C4D2E203C2F617574686F723E3C617574686F723E41726D7374726F6E672C4D2E204A2E203C2F617574686F723E3C617574686F723E42617472612C412E203C2F617574686F723E3C617574686F723E4272696467656D6F68616E2C432E203C2F617574686F723E3C617574686F723E436F7572792C442E203C2F617574686F723E3C617574686F723E446177736F6E2C472E203C2F617574686F723E3C617574686F723E446F6E6C65792C442E203C2F617574686F723E3C617574686F723E46696E646C696E672C522E204C2E203C2F617574686F723E3C617574686F723E4761756768616E2C542E203C2F617574686F723E3C617574686F723E476C6F73732C442E203C2F617574686F723E3C617574686F723E47726F6E736574682C472E203C2F617574686F723E3C617574686F723E4B6573736C65722C522E203C2F617574686F723E3C617574686F723E4D6572696C6C61742C532E203C2F617574686F723E3C617574686F723E4D696368656C736F6E2C442E203C2F617574686F723E3C617574686F723E4F77656E732C4A2E203C2F617574686F723E3C617574686F723E5072696E67736865696D2C542E203C2F617574686F723E3C617574686F723E53696B6963682C4C2E203C2F617574686F723E3C617574686F723E537461686D65722C412E203C2F617574686F723E3C617574686F723E546875726D2C412E203C2F617574686F723E3C617574686F723E547563686D616E2C522E203C2F617574686F723E3C617574686F723E57617272656E2C5A2E203C2F617574686F723E3C617574686F723E57657468657262792C412E203C2F617574686F723E3C617574686F723E57697A6E69747A65722C4D2E203C2F617574686F723E3C617574686F723E41736877616C2C532E203C2F617574686F723E3C2F617574686F72733E3C2F636F6E7472696275746F72733E3C7469746C65733E3C7469746C653E50726163746963652067756964656C696E653A2054726561746D656E7420666F7220696E736F6D6E696120616E642064697372757074656420736C656570206265686176696F7220696E206368696C6472656E20616E642061646F6C657363656E747320776974682061757469736D20737065637472756D206469736F726465723A205265706F7274206F66207468652047756964656C696E6520446576656C6F706D656E742C2044697373656D696E6174696F6E2C20616E6420496D706C656D656E746174696F6E20537562636F6D6D6974746565206F662074686520416D65726963616E2041636164656D79206F66204E6575726F6C6F67793C2F7469746C653E3C7365636F6E646172792D7469746C653E4E6575726F6C6F67793C2F7365636F6E646172792D7469746C653E3C2F7469746C65733E3C70616765733E31302E313231322F574E4C2E303030303030303030303030393033333C2F70616765733E3C64617465733E3C796561723E323032303C2F796561723E3C2F64617465733E3C75726C733E3C72656C617465642D75726C733E3C75726C3E68747470733A2F2F7777772E6E6362692E6E6C6D2E6E69682E676F762F7075626D65642F33323035313234347C68747470733A2F2F6E2E6E6575726F6C6F67792E6F72672F636F6E74656E742F6E6575726F6C6F67792F6561726C792F323032302F30322F31322F574E4C2E303030303030303030303030393033332E66756C6C2E7064663C2F75726C3E3C2F72656C617465642D75726C733E3C7064662D75726C733E3C75726C3E68747470733A2F2F6C69622E626366692D636269702E62652F6C696272617269616E2F7064667669657765722E7068703F66696C653D32303631342E7064663C2F75726C3E3C2F7064662D75726C733E3C2F75726C733E3C656C656374726F6E69632D7265736F757263652D6E756D3E31302E313231322F574E4C2E303030303030303030303030393033333C2F656C656374726F6E69632D7265736F757263652D6E756D3E3C6163636573732D646174653E323032302F30322F303220746F20323032302F30322F31353C2F6163636573732D646174653E3C6D6F6469666965642D646174653E544620496E736F6D6E3C2F6D6F6469666965642D646174653E3C2F7265636F72643E3C2F436974653E3C436974653E3C417574686F723E57696C6C69616D73204275636B6C65793C2F417574686F723E3C596561723E323032303C2F596561723E3C5265634E756D3E32303631343C2F5265634E756D3E3C7265636F72643E3C7265632D6E756D6265723E32303631343C2F7265632D6E756D6265723E3C666F726569676E2D6B6579733E3C6B6579206170703D22454E222064622D69643D2239657374776666726D643276736C657230663470613264653235667A7870723030357377222074696D657374616D703D2230223E32303631343C2F6B65793E3C2F666F726569676E2D6B6579733E3C7265662D74797065206E616D653D224A6F75726E616C2041727469636C65223E31373C2F7265662D747970653E3C636F6E7472696275746F72733E3C617574686F72733E3C617574686F723E57696C6C69616D73204275636B6C65792C412E203C2F617574686F723E3C617574686F723E486972747A2C442E203C2F617574686F723E3C617574686F723E4F736B6F75692C4D2E203C2F617574686F723E3C617574686F723E41726D7374726F6E672C4D2E204A2E203C2F617574686F723E3C617574686F723E42617472612C412E203C2F617574686F723E3C617574686F723E4272696467656D6F68616E2C432E203C2F617574686F723E3C617574686F723E436F7572792C442E203C2F617574686F723E3C617574686F723E446177736F6E2C472E203C2F617574686F723E3C617574686F723E446F6E6C65792C442E203C2F617574686F723E3C617574686F723E46696E646C696E672C522E204C2E203C2F617574686F723E3C617574686F723E4761756768616E2C542E203C2F617574686F723E3C617574686F723E476C6F73732C442E203C2F617574686F723E3C617574686F723E47726F6E736574682C472E203C2F617574686F723E3C617574686F723E4B6573736C65722C522E203C2F617574686F723E3C617574686F723E4D6572696C6C61742C532E203C2F617574686F723E3C617574686F723E4D696368656C736F6E2C442E203C2F617574686F723E3C617574686F723E4F77656E732C4A2E203C2F617574686F723E3C617574686F723E5072696E67736865696D2C542E203C2F617574686F723E3C617574686F723E53696B6963682C4C2E203C2F617574686F723E3C617574686F723E537461686D65722C412E203C2F617574686F723E3C617574686F723E546875726D2C412E203C2F617574686F723E3C617574686F723E547563686D616E2C522E203C2F617574686F723E3C617574686F723E57617272656E2C5A2E203C2F617574686F723E3C617574686F723E57657468657262792C412E203C2F617574686F723E3C617574686F723E57697A6E69747A65722C4D2E203C2F617574686F723E3C617574686F723E41736877616C2C532E203C2F617574686F723E3C2F617574686F72733E3C2F636F6E7472696275746F72733E3C7469746C65733E3C7469746C653E50726163746963652067756964656C696E653A2054726561746D656E7420666F7220696E736F6D6E696120616E642064697372757074656420736C656570206265686176696F7220696E206368696C6472656E20616E642061646F6C657363656E747320776974682061757469736D20737065637472756D206469736F726465723A205265706F7274206F66207468652047756964656C696E6520446576656C6F706D656E742C2044697373656D696E6174696F6E2C20616E6420496D706C656D656E746174696F6E20537562636F6D6D6974746565206F662074686520416D65726963616E2041636164656D79206F66204E6575726F6C6F67793C2F7469746C653E3C7365636F6E646172792D7469746C653E4E6575726F6C6F67793C2F7365636F6E646172792D7469746C653E3C2F7469746C65733E3C70616765733E31302E313231322F574E4C2E303030303030303030303030393033333C2F70616765733E3C64617465733E3C796561723E323032303C2F796561723E3C2F64617465733E3C75726C733E3C72656C617465642D75726C733E3C75726C3E68747470733A2F2F7777772E6E6362692E6E6C6D2E6E69682E676F762F7075626D65642F33323035313234347C68747470733A2F2F6E2E6E6575726F6C6F67792E6F72672F636F6E74656E742F6E6575726F6C6F67792F6561726C792F323032302F30322F31322F574E4C2E303030303030303030303030393033332E66756C6C2E7064663C2F75726C3E3C2F72656C617465642D75726C733E3C7064662D75726C733E3C75726C3E68747470733A2F2F6C69622E626366692D636269702E62652F6C696272617269616E2F7064667669657765722E7068703F66696C653D32303631342E7064663C2F75726C3E3C2F7064662D75726C733E3C2F75726C733E3C656C656374726F6E69632D7265736F757263652D6E756D3E31302E313231322F574E4C2E303030303030303030303030393033333C2F656C656374726F6E69632D7265736F757263652D6E756D3E3C6163636573732D646174653E323032302F30322F303220746F20323032302F30322F31353C2F6163636573732D646174653E3C6D6F6469666965642D646174653E544620496E736F6D6E3C2F6D6F6469666965642D646174653E3C2F7265636F72643E3C2F436974653E3C2F456E644E6F74653E<\/w:data> <\/xml><![endif]--><!--[if supportFields]><span style='font-size:12.0pt; line-height:150%;font-family:'Calibri'&#x002C;sans-serif;mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family: 'Times New Roman';mso-ansi-language:NL-BE;mso-fareast-language:EN-US; mso-bidi-language:AR-SA'><span style='mso-element:field-end'><\/span><\/span><![endif]-->. La production naturelle nocturne de m&eacute;latonine diminue au d&eacute;but de la pubert&eacute;. L&#39;administration de m&eacute;latonine exog&egrave;ne peut perturber le fonctionnement de l&#39;axe hypothalamo-hypophyso-gonadique. Une utilisation &agrave; long terme pourrait donc avoir un effet n&eacute;gatif sur la production d&#39;hormones sexuelles et sur la pubert&eacute;. Ceci n&rsquo;a pas fait l&rsquo;objet d&rsquo;&eacute;tudes de bonne qualit&eacute;. Les &eacute;tudes disponibles ne permettent pas de tirer des conclusions en raison d&#39;un &eacute;chantillon trop petit&#x002C; des donn&eacute;es incompl&egrave;tes et des lacunes dans les &eacute;chelles d&rsquo;&eacute;valuation utilis&eacute;es<!--[if supportFields]><span style='font-size:12.0pt;line-height:150%;font-family:'Calibri'&#x002C;sans-serif; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font: minor-latin;mso-bidi-font-family:'Times New Roman';mso-ansi-language:NL-BE; mso-fareast-language:EN-US;mso-bidi-language:AR-SA'><span style='mso-element: field-begin'><\/span> ADDIN EN.CITE &lt;EndNote&gt;&lt;Cite&gt;&lt;Author&gt;Addo&lt;\/Author&gt;&lt;Year&gt;2019&lt;\/Year&gt;&lt;RecNum&gt;22717&lt;\/RecNum&gt;&lt;DisplayText&gt;&lt;style face=&quot;superscript&quot;&gt;1&lt;\/style&gt;&lt;\/DisplayText&gt;&lt;record&gt;&lt;rec-number&gt;22717&lt;\/rec-number&gt;&lt;foreign-keys&gt;&lt;key app=&quot;EN&quot; db-id=&quot;9estwffrmd2vsler0f4pa2de25fzxpr005sw&quot; timestamp=&quot;0&quot;&gt;22717&lt;\/key&gt;&lt;\/foreign-keys&gt;&lt;ref-type name=&quot;Journal Article&quot;&gt;17&lt;\/ref-type&gt;&lt;contributors&gt;&lt;authors&gt;&lt;author&gt;Boafo&#x002C;Addo&lt;\/author&gt;&lt;author&gt;Greenham&#x002C;Stephanie&lt;\/author&gt;&lt;author&gt;Alenezi&#x002C;Shuliweeh&lt;\/author&gt;&lt;author&gt;Robillard&#x002C;R\u00e9becca&lt;\/author&gt;&lt;author&gt;Pajer&#x002C;Kathleen&lt;\/author&gt;&lt;author&gt;Tavakoli&#x002C;Paniz&lt;\/author&gt;&lt;author&gt;De Koninck&#x002C;Joseph&lt;\/author&gt;&lt;\/authors&gt;&lt;\/contributors&gt;&lt;titles&gt;&lt;title&gt;Could long-term administration of melatonin to prepubertal children affect timing of puberty? A clinician&amp;apos;s perspective&lt;\/title&gt;&lt;secondary-title&gt;Nature and Science of Sleep&lt;\/secondary-title&gt;&lt;\/titles&gt;&lt;pages&gt;1-10&lt;\/pages&gt;&lt;volume&gt;Volume 11&lt;\/volume&gt;&lt;dates&gt;&lt;year&gt;2019&lt;\/year&gt;&lt;\/dates&gt;&lt;urls&gt;&lt;pdf-urls&gt;&lt;url&gt;https:\/\/lib.bcfi-cbip.be\/librarian\/pdfviewer.php?file=22717.pdf&lt;\/url&gt;&lt;\/pdf-urls&gt;&lt;\/urls&gt;&lt;electronic-resource-num&gt;10.2147\/nss.S181365&lt;\/electronic-resource-num&gt;&lt;\/record&gt;&lt;\/Cite&gt;&lt;\/EndNote&gt;<span style='mso-element:field-separator'><\/span><\/span><![endif]--><sup><span class='folia-referentie-nummer'>1<\/span><\/sup><!--[if supportFields]><span style='font-size:12.0pt;line-height:150%;font-family:'Calibri'&#x002C;sans-serif; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font: minor-latin;mso-bidi-font-family:'Times New Roman';mso-ansi-language:NL-BE; mso-fareast-language:EN-US;mso-bidi-language:AR-SA'><span style='mso-element: field-end'><\/span><\/span><![endif]-->.<\/p>\n<p>La m&eacute;latonine &eacute;tant principalement m&eacute;tabolis&eacute;e par le CYP1A2&#x002C; il existe un risque d&#39;interactions avec les inhibiteurs du CYP1A2 (p.ex. fluvoxamine&#x002C; caf&eacute;ine) et les inducteurs du CYP1A2 (voir le <a href='https:\/\/www.cbip.be\/fr\/chapters\/1?frag=9990243'>Tableau Ic<\/a> du R&eacute;pertoire). L&#39;utilisation de caf&eacute;ine a &eacute;t&eacute; associ&eacute;e &agrave; une augmentation des taux de m&eacute;latonine. Une s&eacute;dation accrue peut &ecirc;tre observ&eacute;e en cas de consommation concomitante d&#39;alcool ou d&#39;autres m&eacute;dicaments &agrave; effet s&eacute;datif<!--[if supportFields]><span style='font-size:12.0pt;line-height:150%;font-family:'Calibri'&#x002C;sans-serif; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font: minor-latin;mso-bidi-font-family:'Times New Roman';mso-ansi-language:NL-BE; mso-fareast-language:EN-US;mso-bidi-language:AR-SA'><span style='mso-element: field-begin'><\/span> ADDIN EN.CITE &lt;EndNote&gt;&lt;Cite&gt;&lt;Year&gt;2020&lt;\/Year&gt;&lt;RecNum&gt;21965&lt;\/RecNum&gt;&lt;DisplayText&gt;&lt;style face=&quot;superscript&quot;&gt;4&#x002C; 5&lt;\/style&gt;&lt;\/DisplayText&gt;&lt;record&gt;&lt;rec-number&gt;21965&lt;\/rec-number&gt;&lt;foreign-keys&gt;&lt;key app=&quot;EN&quot; db-id=&quot;9estwffrmd2vsler0f4pa2de25fzxpr005sw&quot; timestamp=&quot;0&quot;&gt;21965&lt;\/key&gt;&lt;\/foreign-keys&gt;&lt;ref-type name=&quot;Journal Article&quot;&gt;17&lt;\/ref-type&gt;&lt;contributors&gt;&lt;\/contributors&gt;&lt;titles&gt;&lt;title&gt;Melatonin for Insomnia in Children&lt;\/title&gt;&lt;secondary-title&gt;JAMA&lt;\/secondary-title&gt;&lt;\/titles&gt;&lt;pages&gt;1559-1560&lt;\/pages&gt;&lt;volume&gt;324&lt;\/volume&gt;&lt;number&gt;15&lt;\/number&gt;&lt;dates&gt;&lt;year&gt;2020&lt;\/year&gt;&lt;\/dates&gt;&lt;urls&gt;&lt;related-urls&gt;&lt;url&gt;https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pubmed\/33079151|https:\/\/jamanetwork.com\/journals\/jama\/articlepdf\/2771898\/jama_2020_ml_200011_1602876059.77042.pdf&lt;\/url&gt;&lt;\/related-urls&gt;&lt;pdf-urls&gt;&lt;url&gt;https:\/\/lib.bcfi-cbip.be\/librarian\/pdfviewer.php?file=21965.pdf&lt;\/url&gt;&lt;\/pdf-urls&gt;&lt;\/urls&gt;&lt;electronic-resource-num&gt;10.1001\/jama.2020.12193&lt;\/electronic-resource-num&gt;&lt;access-date&gt;2020\/10\/02 tot 2020\/10\/15&lt;\/access-date&gt;&lt;modified-date&gt;H\u00b0 Zen; H\u00b0 Psy; TF Insomn&lt;\/modified-date&gt;&lt;\/record&gt;&lt;\/Cite&gt;&lt;Cite&gt;&lt;Author&gt;Stolk&lt;\/Author&gt;&lt;Year&gt;2020&lt;\/Year&gt;&lt;RecNum&gt;21078&lt;\/RecNum&gt;&lt;record&gt;&lt;rec-number&gt;21078&lt;\/rec-number&gt;&lt;foreign-keys&gt;&lt;key app=&quot;EN&quot; db-id=&quot;9estwffrmd2vsler0f4pa2de25fzxpr005sw&quot; timestamp=&quot;0&quot;&gt;21078&lt;\/key&gt;&lt;\/foreign-keys&gt;&lt;ref-type name=&quot;Journal Article&quot;&gt;17&lt;\/ref-type&gt;&lt;contributors&gt;&lt;authors&gt;&lt;author&gt;Stolk&#x002C;LML&lt;\/author&gt;&lt;\/authors&gt;&lt;\/contributors&gt;&lt;titles&gt;&lt;title&gt;Geen melatonine bij primaire slaapstoornissen&lt;\/title&gt;&lt;secondary-title&gt;Geneesmiddelenbulletin&lt;\/secondary-title&gt;&lt;\/titles&gt;&lt;pages&gt;41-4&lt;\/pages&gt;&lt;volume&gt;54&lt;\/volume&gt;&lt;dates&gt;&lt;year&gt;2020&lt;\/year&gt;&lt;\/dates&gt;&lt;urls&gt;&lt;pdf-urls&gt;&lt;url&gt;https:\/\/lib.bcfi-cbip.be\/librarian\/pdfviewer.php?file=21078.pdf&lt;\/url&gt;&lt;\/pdf-urls&gt;&lt;\/urls&gt;&lt;access-date&gt;2020\/04\/16 tot 2020\/05\/01&lt;\/access-date&gt;&lt;modified-date&gt;H\u00b0 Zen; H\u00b0 Psy; TF Insomn ; ISDB&lt;\/modified-date&gt;&lt;\/record&gt;&lt;\/Cite&gt;&lt;\/EndNote&gt;<span style='mso-element:field-separator'><\/span><\/span><![endif]--><sup><span class='folia-referentie-nummer'>4&#x002C;5<\/span><\/sup><!--[if supportFields]><span style='font-size:12.0pt;line-height:150%;font-family:'Calibri'&#x002C;sans-serif; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font: minor-latin;mso-bidi-font-family:'Times New Roman';mso-ansi-language:NL-BE; mso-fareast-language:EN-US;mso-bidi-language:AR-SA'><span style='mso-element: field-end'><\/span><\/span><![endif]--> [voir aussi <a href='https:\/\/www.cbip.be\/fr\/articles\/3045?folia=3037'>Folia d&#39;avril 2019<\/a>].<\/p>\n<p>Une prudence particuli&egrave;re s&#39;impose chez les enfants &eacute;pileptiques&#x002C; en raison d&#39;un risque accru de convulsions. Chez les enfants atteints d&rsquo;une maladie auto-immune&#x002C; la m&eacute;latonine peut provoquer des exacerbations<sup><span class='folia-referentie-nummer'>19&#x002C;20<\/span><\/sup>.<br \/> &nbsp;Toute suspicion d&rsquo;effet ind&eacute;sirable avec la m&eacute;latonine peut &ecirc;tre notifi&eacute;e via <a href='https:\/\/www.afmps.be\/fr\/notifier_un_effet_indesirable_en_tant_que_professionnel_de_la_sante'>www.notifieruneffetindesirable.be<\/a>.<\/p>\n<h3>Qualit&eacute;<\/h3>\n<p>Autre probl&egrave;me des compl&eacute;ments alimentaires&nbsp;: ils ne doivent pas r&eacute;pondre aux m&ecirc;mes exigences de qualit&eacute; que les m&eacute;dicaments [voir Folia d&rsquo;avril 2011 <a href='https:\/\/www.cbip.be\/fr\/articles\/1956?folia=1951'>M&eacute;dicaments &agrave; base de plantes<\/a>]. Dans une &eacute;tude men&eacute;e au Canada&#x002C; un &eacute;cart parfois important a &eacute;t&eacute; constat&eacute; entre la composition r&eacute;elle des compl&eacute;ments alimentaires &agrave; base de m&eacute;latonine et celle qui est mentionn&eacute;e sur l&#39;emballage<!--[if supportFields]><span style='font-size: 12.0pt;line-height:150%;font-family:'Calibri'&#x002C;sans-serif;mso-ascii-theme-font: minor-latin;mso-fareast-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:'Times New Roman';mso-ansi-language:NL-BE;mso-fareast-language: EN-US;mso-bidi-language:AR-SA'><span style='mso-element:field-begin'><\/span> ADDIN EN.CITE &lt;EndNote&gt;&lt;Cite&gt;&lt;Year&gt;2020&lt;\/Year&gt;&lt;RecNum&gt;21965&lt;\/RecNum&gt;&lt;DisplayText&gt;&lt;style face=&quot;superscript&quot;&gt;5&#x002C; 21&lt;\/style&gt;&lt;\/DisplayText&gt;&lt;record&gt;&lt;rec-number&gt;21965&lt;\/rec-number&gt;&lt;foreign-keys&gt;&lt;key app=&quot;EN&quot; db-id=&quot;9estwffrmd2vsler0f4pa2de25fzxpr005sw&quot; timestamp=&quot;0&quot;&gt;21965&lt;\/key&gt;&lt;\/foreign-keys&gt;&lt;ref-type name=&quot;Journal Article&quot;&gt;17&lt;\/ref-type&gt;&lt;contributors&gt;&lt;\/contributors&gt;&lt;titles&gt;&lt;title&gt;Melatonin for Insomnia in Children&lt;\/title&gt;&lt;secondary-title&gt;JAMA&lt;\/secondary-title&gt;&lt;\/titles&gt;&lt;pages&gt;1559-1560&lt;\/pages&gt;&lt;volume&gt;324&lt;\/volume&gt;&lt;number&gt;15&lt;\/number&gt;&lt;dates&gt;&lt;year&gt;2020&lt;\/year&gt;&lt;\/dates&gt;&lt;urls&gt;&lt;related-urls&gt;&lt;url&gt;https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pubmed\/33079151|https:\/\/jamanetwork.com\/journals\/jama\/articlepdf\/2771898\/jama_2020_ml_200011_1602876059.77042.pdf&lt;\/url&gt;&lt;\/related-urls&gt;&lt;pdf-urls&gt;&lt;url&gt;https:\/\/lib.bcfi-cbip.be\/librarian\/pdfviewer.php?file=21965.pdf&lt;\/url&gt;&lt;\/pdf-urls&gt;&lt;\/urls&gt;&lt;electronic-resource-num&gt;10.1001\/jama.2020.12193&lt;\/electronic-resource-num&gt;&lt;access-date&gt;2020\/10\/02 tot 2020\/10\/15&lt;\/access-date&gt;&lt;modified-date&gt;H\u00b0 Zen; H\u00b0 Psy; TF Insomn&lt;\/modified-date&gt;&lt;\/record&gt;&lt;\/Cite&gt;&lt;Cite&gt;&lt;Author&gt;E.&lt;\/Author&gt;&lt;Year&gt;2017&lt;\/Year&gt;&lt;RecNum&gt;22718&lt;\/RecNum&gt;&lt;record&gt;&lt;rec-number&gt;22718&lt;\/rec-number&gt;&lt;foreign-keys&gt;&lt;key app=&quot;EN&quot; db-id=&quot;9estwffrmd2vsler0f4pa2de25fzxpr005sw&quot; timestamp=&quot;0&quot;&gt;22718&lt;\/key&gt;&lt;\/foreign-keys&gt;&lt;ref-type name=&quot;Journal Article&quot;&gt;17&lt;\/ref-type&gt;&lt;contributors&gt;&lt;authors&gt;&lt;author&gt;Erland&#x002C;Lauren A. E. &lt;\/author&gt;&lt;author&gt;Saxena&#x002C;Praveen K. &lt;\/author&gt;&lt;\/authors&gt;&lt;\/contributors&gt;&lt;titles&gt;&lt;title&gt;Melatonin Natural Health Products and Supplements: Presence of Serotonin and Significant Variability of Melatonin Content&lt;\/title&gt;&lt;secondary-title&gt;Journal of Clinical Sleep Medicine&lt;\/secondary-title&gt;&lt;\/titles&gt;&lt;pages&gt;275-281&lt;\/pages&gt;&lt;volume&gt;13&lt;\/volume&gt;&lt;number&gt;02&lt;\/number&gt;&lt;dates&gt;&lt;year&gt;2017&lt;\/year&gt;&lt;\/dates&gt;&lt;urls&gt;&lt;pdf-urls&gt;&lt;url&gt;https:\/\/lib.bcfi-cbip.be\/librarian\/pdfviewer.php?file=22718.pdf&lt;\/url&gt;&lt;\/pdf-urls&gt;&lt;\/urls&gt;&lt;electronic-resource-num&gt;10.5664\/jcsm.6462&lt;\/electronic-resource-num&gt;&lt;\/record&gt;&lt;\/Cite&gt;&lt;\/EndNote&gt;<span style='mso-element:field-separator'><\/span><\/span><![endif]--><sup><span class='folia-referentie-nummer'>5&#x002C;21<\/span><\/sup><!--[if supportFields]><span style='font-size:12.0pt;line-height:150%;font-family:'Calibri'&#x002C;sans-serif; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font: minor-latin;mso-bidi-font-family:'Times New Roman';mso-ansi-language:NL-BE; mso-fareast-language:EN-US;mso-bidi-language:AR-SA'><span style='mso-element: field-end'><\/span><\/span><![endif]-->.<\/p>\n<div class='detailed-content'>Une &eacute;tude canadienne<sup><span class='folia-referentie-nummer'>21<\/span><\/sup> a examin&eacute; 31 compl&eacute;ments alimentaires contenant de la m&eacute;latonine. Les &eacute;carts entre la teneur r&eacute;elle en m&eacute;latonine et la teneur indiqu&eacute;e sur l&#39;emballage variaient entre -83% &agrave; +487%. Des diff&eacute;rences consid&eacute;rables ont parfois &eacute;t&eacute; constat&eacute;es entre les diff&eacute;rents lots d&#39;un m&ecirc;me produit. Dans 8 produits&#x002C; outre la m&eacute;latonine&#x002C; on a &eacute;galement trouv&eacute; de la s&eacute;rotonine (5-hydroxytryptamine)&#x002C; dont la teneur variait entre 1 &agrave; 75 &mu;g.<\/div>\n<h2> Commentaire du CBIP<\/h2>\n<p>L&#39;utilisation de la m&eacute;latonine pour traiter l&#39;insomnie doit &ecirc;tre remise en question&#x002C; pas seulement chez l&rsquo;adulte<!--[if supportFields]><span style='font-size: 12.0pt;line-height:150%;font-family:'Calibri'&#x002C;sans-serif;mso-ascii-theme-font: minor-latin;mso-fareast-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:'Times New Roman';mso-ansi-language:NL-BE;mso-fareast-language: EN-US;mso-bidi-language:AR-SA'><span style='mso-element:field-begin'><\/span> ADDIN EN.CITE &lt;EndNote&gt;&lt;Cite&gt;&lt;Author&gt;Stolk&lt;\/Author&gt;&lt;Year&gt;2020&lt;\/Year&gt;&lt;RecNum&gt;21078&lt;\/RecNum&gt;&lt;DisplayText&gt;&lt;style face=&quot;superscript&quot;&gt;4&lt;\/style&gt;&lt;\/DisplayText&gt;&lt;record&gt;&lt;rec-number&gt;21078&lt;\/rec-number&gt;&lt;foreign-keys&gt;&lt;key app=&quot;EN&quot; db-id=&quot;9estwffrmd2vsler0f4pa2de25fzxpr005sw&quot; timestamp=&quot;0&quot;&gt;21078&lt;\/key&gt;&lt;\/foreign-keys&gt;&lt;ref-type name=&quot;Journal Article&quot;&gt;17&lt;\/ref-type&gt;&lt;contributors&gt;&lt;authors&gt;&lt;author&gt;Stolk&#x002C;LML&lt;\/author&gt;&lt;\/authors&gt;&lt;\/contributors&gt;&lt;titles&gt;&lt;title&gt;Geen melatonine bij primaire slaapstoornissen&lt;\/title&gt;&lt;secondary-title&gt;Geneesmiddelenbulletin&lt;\/secondary-title&gt;&lt;\/titles&gt;&lt;pages&gt;41-4&lt;\/pages&gt;&lt;volume&gt;54&lt;\/volume&gt;&lt;dates&gt;&lt;year&gt;2020&lt;\/year&gt;&lt;\/dates&gt;&lt;urls&gt;&lt;pdf-urls&gt;&lt;url&gt;https:\/\/lib.bcfi-cbip.be\/librarian\/pdfviewer.php?file=21078.pdf&lt;\/url&gt;&lt;\/pdf-urls&gt;&lt;\/urls&gt;&lt;access-date&gt;2020\/04\/16 tot 2020\/05\/01&lt;\/access-date&gt;&lt;modified-date&gt;H\u00b0 Zen; H\u00b0 Psy; TF Insomn ; ISDB&lt;\/modified-date&gt;&lt;\/record&gt;&lt;\/Cite&gt;&lt;\/EndNote&gt;<span style='mso-element:field-separator'><\/span><\/span><![endif]--><sup><span class='folia-referentie-nummer'>4<\/span><\/sup><!--[if supportFields]><span style='font-size:12.0pt;line-height:150%;font-family:'Calibri'&#x002C;sans-serif; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-fareast-font-family:Calibri;mso-hansi-theme-font: minor-latin;mso-bidi-font-family:'Times New Roman';mso-ansi-language:NL-BE; mso-fareast-language:EN-US;mso-bidi-language:AR-SA'><span style='mso-element: field-end'><\/span><\/span><![endif]--> [voir <a href='https:\/\/www.cbip.be\/fr\/chapters\/11?frag=7773'>R&eacute;pertoire 10.1.3.<\/a>]&#x002C; mais chez l&rsquo;enfant aussi&#x002C; &agrave; plus forte raison. En Belgique&#x002C; toute prescription d&rsquo;un m&eacute;dicament &agrave; base de m&eacute;latonine chez un enfant est par d&eacute;finition une prescription &laquo;&nbsp;<i>off-label<\/i>&nbsp;&raquo;. Il convient d&rsquo;&ecirc;tre particuli&egrave;rement prudent parce que l&rsquo;on ne connait pas l&rsquo;innocuit&eacute; d&rsquo;une utilisation &agrave; long terme ni les cons&eacute;quences sur le d&eacute;veloppement (sexuel). Des &eacute;tudes de bonne qualit&eacute; sont n&eacute;cessaires&#x002C; autant chez l&rsquo;enfant que chez l&rsquo;adulte.<\/p>\n<p>Parce qu&rsquo;ils sont en vente libre dans les pharmacies et les drogueries&#x002C; les compl&eacute;ments alimentaires paraissent anodins. Or leur composition ne correspond pas toujours &agrave; celle qui est indiqu&eacute;e sur l&#39;emballage et ils ne doivent pas r&eacute;pondre aux m&ecirc;mes exigences de qualit&eacute; que les m&eacute;dicaments. Voil&agrave; un message important &agrave; transmettre aux adolescents et aux parents d&#39;enfants souffrant de troubles du sommeil qui envisagent de prendre de la m&eacute;latonine ou qui en prennent d&eacute;j&agrave;.<\/p>\n<p>Lorsque l&#39;on envisage d&rsquo;initier un traitement &agrave; la m&eacute;latonine (en <i>&laquo;&nbsp;off-label<\/i>&nbsp;&raquo;) chez un enfant souffrant d&rsquo;un trouble neurod&eacute;veloppemental et ne r&eacute;pondant pas &agrave; une prise en charge non m&eacute;dicamenteuse&#x002C; il est recommand&eacute; de consulter un sp&eacute;cialiste. L&#39;enfant doit &ecirc;tre suivi de pr&egrave;s&#x002C; en &eacute;tant particuli&egrave;rement vigilant quant aux effets ind&eacute;sirables. Il convient de r&eacute;&eacute;valuer r&eacute;guli&egrave;rement l&#39;efficacit&eacute; du traitement et la n&eacute;cessit&eacute; de le poursuivre. Les m&eacute;dicaments classiquement utilis&eacute;s dans les troubles du sommeil (benzodiaz&eacute;pine&#x002C; &laquo;&nbsp;Z-drug&nbsp;&raquo;) sont d&eacute;conseill&eacute;s &nbsp;en raison du risque de d&eacute;pendance et du risque d&#39;effets ind&eacute;sirables tels que somnolence diurne&#x002C; r&eacute;actions paradoxales et d&eacute;veloppement de tol&eacute;rance. Il n&#39;existe pas de preuves de bonne qualit&eacute; sur la phytoth&eacute;rapie chez les enfants souffrant d&#39;insomnie.<\/p>\n<h2> Sources<\/h2>\n<p><span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>1&nbsp;<\/span>Boafo A&#x002C; Greenham S&#x002C; Alenezi S&#x002C; et al. Could long-term administration of melatonin to prepubertal children affect timing of puberty? A clinician&#39;s perspective. Nature and Science of Sleep 2019;Volume 11:1-10.doi:10.2147\/nss.S181365<\/span><br \/> <span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>2&nbsp;<\/span>NCCIH. Melatonin: What You Need To Know. https:\/\/www.nccih.nih.gov\/health\/melatonin-what-you-need-to-know (derni&egrave;re consultation le 10\/02\/2021)<\/span><br \/> <span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>3<\/span>&nbsp;Knuistingh Neven A&#x002C; Lucassen P&#x002C; Bonsema K&#x002C; et al. NHG-standaard slaapproblemen en slaapmiddelen (tweede herziening). Huisarts en Wetenschap 2014;57:352-61.<\/span><br \/> <span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>4<\/span>&nbsp;Stolk L. Geen melatonine bij primaire slaapstoornissen. Geneesmiddelenbulletin 2020;54:41-4.<\/span><br \/> <span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>5<\/span>&nbsp;Anonymous. Melatonin for Insomnia in Children. JAMA 2020;324:1559-60.doi:10.1001\/jama.2020.12193<\/span><br \/> <span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>6<\/span>&nbsp;Anonymous. Melatonin for sleep problems in children with neurodevelopmental disorders. Drug Ther Bull 2015;53:117-20.<br \/> <span class='folia-referentie-nummer'>7<\/span>&nbsp;EMA. EPAR-Assessment Report Slenyto&reg;. EMA 2020. https:\/\/www.ema.europa.eu\/en\/medicines\/human\/EPAR\/slenyto<\/span><br \/> <span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>8<\/span>&nbsp;R&eacute;daction Prescrire. M&eacute;latonine :&nbsp; bilan des notifications d&#39;effets ind&eacute;sirables en France. La Revue Prescrire 2018;38:835-6.<\/span><br \/> <span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>9<\/span>&nbsp;Souders MC&#x002C; Zavodny S&#x002C; Eriksen W&#x002C; et al. Sleep in Children with Autism Spectrum Disorder. Curr Psychiatry Rep 2017;19:34.doi:10.1007\/s11920-017-0782-x<\/span><br \/> <span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>10<\/span>&nbsp;Williams Buckley A&#x002C; Hirtz D&#x002C; Oskoui M&#x002C; et al. Practice guideline: Treatment for insomnia and disrupted sleep behavior in children and adolescents with autism spectrum disorder: Report of the Guideline Development&#x002C; Dissemination&#x002C; and Implementation Subcommittee of the American Academy of Neurology. Neurology 2020:10.1212\/WNL.0000000000009033.doi:10.1212\/WNL.0000000000009033<\/span><br \/> <span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>11&nbsp;<\/span>Koopman-Verhoeff ME&#x002C; van den Dries MA&#x002C; van Seters JJ&#x002C; et al. Association of Sleep Problems and Melatonin Use in School-aged Children. JAMA Pediatr 2019;173:883-5.doi:10.1001\/jamapediatrics.2019.2084<\/span><br \/> <span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>12<\/span>&nbsp;McDonagh MS&#x002C; Holmes R&#x002C; Hsu F. Pharmacologic Treatments for Sleep Disorders in Children: A Systematic Review. Journal of Child Neurology 2019;34:237-47.doi:10.1177\/0883073818821030<\/span><br \/> <span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>13<\/span>&nbsp;Abdelgadir IS&#x002C; Gordon MA&#x002C; Akobeng AK. Melatonin for the management of sleep problems in children with neurodevelopmental disorders: a systematic review and meta-analysis. Archives of Disease in Childhood 2018;103:1155-62.doi:10.1136\/archdischild-2017-314181<\/span><br \/> <span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>14<\/span>&nbsp;R&eacute;daction Prescrire. M&eacute;latonine (Slenyto&reg;) et troubles du sommeil chez des enfants autistes. La Revue Prescrire 2020;439:325-6.<\/span><br \/> <span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>15<\/span>&nbsp;Gringras P&#x002C; Nir T&#x002C; Breddy J&#x002C; et al. Efficacy and Safety of Pediatric Prolonged-Release Melatonin for Insomnia in Children With Autism Spectrum Disorder. Journal of the American Academy of Child &amp;amp; Adolescent Psychiatry 2017;56:948-57.e4.doi:10.1016\/j.jaac.2017.09.414<\/span><br \/> <span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>16<\/span>&nbsp;Cortesi F&#x002C; Giannotti F&#x002C; Sebastiani T&#x002C; et al. Controlled-release melatonin&#x002C; singly and combined with cognitive behavioural therapy&#x002C; for persistent insomnia in children with autism spectrum disorders: a randomized placebo-controlled trial. J Sleep Res 2012;21:700-9.doi:10.1111\/j.1365-2869.2012.01021.x<\/span><br \/> <span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>17<\/span>&nbsp;ANSES. Opinion of the French Agency for Food&#x002C; Environmental and Occupational Health &amp; Safety on the risks associated with the consumption of food supplements containing melatonin. ANSES Opinion Request No 2016-SA-0209. ANSES 2018.<\/span><br \/> <span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>18&nbsp;<\/span>Bijwerkingencentrum Lareb. Overview of reports on adverse drug reactions of melatonin. Bijwerkingencentrum Lareb 2020.<\/span><br \/> <span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>19<\/span>&nbsp;Zorginstituut Nederland. Farmacotherapeutisch Kompas. https:\/\/www.farmacotherapeutischkompas.nl (derni&egrave;re consultation le 10\/02\/2021)<\/span><br \/> <span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>20<\/span>&nbsp;SKP. Melatonine Pharma Nord&reg;&#x002C; Samenvatting van de Kenmerken van het Product (SKP).<\/span><br \/> <span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>21<\/span>&nbsp;Erland LAE&#x002C; Saxena PK. Melatonin Natural Health Products and Supplements: Presence of Serotonin and Significant Variability of Melatonin Content. Journal of Clinical Sleep Medicine 2017;13:275-81.doi:10.5664\/jcsm.6462<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Les troubles du sommeil touchent aussi les enfants. Une approche  [&#8230;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12,31],"tags":[20213,20224],"class_list":["post-175469","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-actualites","category-2021-fr","tag-import_tags","tag-import_tags-nl"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cbip.be\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175469","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cbip.be\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cbip.be\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cbip.be\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cbip.be\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=175469"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cbip.be\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175469\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":178051,"href":"https:\/\/cbip.be\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175469\/revisions\/178051"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cbip.be\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=175469"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cbip.be\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=175469"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cbip.be\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=175469"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}